TR
EN
Nadir Toprak Elementlerinin Ekonomik-Politik Etkisi
Öz
Kritik elementler olarakta adlandırılan nadir toprak elementleri, 21. yüzyılda modern teknolojinin vazgeçilmezi olmuştur. İleri teknoloji ve yüksek maliyet ile elde edilen bu elementler, manyetik ve iletkenlik özellikleriyle cam ve seramik ürünlerinde, mıknatıslarda, MR cihazlarında, cep telefonları vb. gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Hem rezervlerinin fazla olması hem de ileri teknolojisiyle bu elementlerin üretiminde ön plana çıkan ülke Çin’de nadir toprak elementlerinin %90’ı üretilmektedir. Çin, ileri teknolojisiyle nadir toprak elementlerinde know how elde etmiştir. 2010 yılından Çin’e ait balıkçı teknesi ve Japonya’ya ait askeri geminin çarpışması iki ülke arasında diplomatik krize neden olmuştur. Çin hemen bu krizde nadir toprak elementlerini bir teknolojik silah olarak kullanmaktan çekinmedi. Çin’in nadir toprak elementleri üzerinden diğer ülkelere uyguladığı yaptırımlar ve kısıtlamalar neticesinde ABD başta olmak üzere Japonya ve Avustralya gibi gelişmiş ülkelerin dikkatini çekmiştir. Çin, nadir toprak elementleri üzerindeki hegemonyasını uzunca yıllar sürdürmeye istekli olduğu gözükmektedir. Bu çalışmada, nadir toprak elementlerinin stratejik önemi, Çin’in kritik elementler üzerindeki monopol gücünü nasıl elde ettiği ve bu güç üzerinden ülkelere uyguladığı yaptırımların sonuçları değerlendirilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Allen (2024). Securing rare earths for Europe’s high-tech industries. Erişim Adresi: https://projects.research-and innovation.ec.europa.eu/en/horizon-magazine/securing
- Aslan, N. ve Say, Y. (2022). Nadir toprak elementlerinin uygulama alanları. Kırklareli University Journal of Engineering and Science, 8(1), 148-178.
- Aslanlı, K. (2023). Afganistan’ın doğal kaynak zenginlikleri ve jeopolitik güç mücadelesi. Uluslararası Çalışmalar Dergisi, 7(1), 19-32.
- Balaram, V. (2023). Potential future alternative resources for rare earth elements: Opportunities and challenges. Minerals, 13(425), 1-22. doi: 10.3390/min13030425
- Baskaran, G. (2022). Could Africa replace China as the world’s source of rare earth elements? The Brookings Institution. Erişim adresi: https://www.brookings.edu/articles/could-africa-replace-china-as-the-worlds-source-of-rare-earth-elements/
- Baştürkçü, E., Şavran, C., Timur, S. ve Yüce, A.E. (2021). Birincil ve ikincil mineral kaynaklarından nadir toprak elementlerinin fiziksel ve fizikokimyasal yöntemlerle üretim proseslerinin incelenmesi. International Journal Of Pure and Applied Sciences, 7(2), 276-287.
- Bhutada, G. (2021a). Visualizing China’s dominance in rare earth metals. Erişim adresi: https://elements.visualcapitalist.com/chinas-dominance-in-rare-earth-metals/
- Bhutada, G. (2021b).Rare earth metals production is no longer monopolized by China. Erişim adresi: https://elements.visualcapitalist.com/rare-earth-metals-production-not-monopolized-china/
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Uluslararası İktisat (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Nida Günsan
*
0000-0001-7014-3099
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2024
Gönderilme Tarihi
23 Temmuz 2024
Kabul Tarihi
11 Kasım 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 16 Sayı: 4
APA
Günsan, N. (2024). Nadir Toprak Elementlerinin Ekonomik-Politik Etkisi. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(4), 151-162. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1521244
Cited By
YEŞİL TEKNOLOJİLER SAVAŞI: 2025'TE NADİR TOPRAK ELEMENTLERİ VE KRİTİK MİNERALLER İÇİN KÜRESEL REKABET
Sosyal Aktörler ve Deneyimler Dergisi
https://doi.org/10.65804/saded.1798805