Sosyo-Ekonomik Göstergeler İçin Çok Değişkenli Veri Analizi: Türkiye İçin Ampirik Bir Uygulama
Öz
Bu çalışmada, Türkiye’ nin sosyo-ekonomik gelişmişlik
durumunun, belirlenen ekonomik, sosyal ve kültürel göstergeler üzerinden 2017
yılına kadar ki ulaşılabilen yıllık verileri itibariyle, 81 ilde
değerlendirilmesi yapılmıştır. Temel bileşenler analizi ile birinci bileşenin
temel bileşen olduğuna karar verilerek, temel bileşenin oluşturduğu birinci
faktör skorlarına göre, 51 gösterge üzerinden illerin sosyo-ekonomik
gelişmişlik düzeyleri belirlenmiştir. Bulanık kümeleme analizi ile illerin
belirlenen endeks değerleri üzerinden sınıflandırılması yapılmış ve ideal küme
sayısı iki olarak belirlenmiştir. Birinci kümede 43 ilin, ikinci kümede ise 38
ilin yer aldığı görülmüştür. Çok boyutlu ölçekleme analiziyle de illerin
benzerlik durumları incelenmiş ve üç boyutlu oluşturulan konfigürasyon uzaklıkları
ile farklılık matrisinden yaralanarak birbirlerine en yakın ve en uzak durumda
olan il çiftlerini belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Albayrak, A. S. (2003). Türkiye’de İllerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Düzeylerinin Çok Değişkenli İstatistik Yöntemlerle İncelenmesi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, İstanbul.
- Bayram, N. (2009). Sosyal Bilimlerde SPSS ile Veri Analizi, Bursa: Ezgi Kitabevi.
- Bezdek, J. C., ve Pal, S. K. (1992). Fuzzy Models for Pattern Recognition: Methods That Search for Structures in Data, The Institute of Electrical and Electronics Engineers Inc, New York.
- Cziraky, D., Puljiz, J., Jurlin, K., Malekovic, S. ve Polic, M. (2002). Covariance Structure Analysis of Regional Development Data: An Application to Municipality Development Assessment, From Industry to Advanced Services: Perspectives of European Metropolitan Region, Dortmund, European Regional Science Association, Germany, 1-29.
- Eminov, M., Ballı, S., Güler, N., Gökçe, N., ve Gökçe, H.E. (2006). Fuzzy Kümeleme Tabanlı Veri Keşfi Sisteminin Geliştirilmesi ve Muğla İlinin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Gruplarının Belirlenmesi, Muğla Üniversitesi Yayınları, 4.
- Eren, Ö. (2012), Avrupa Birliği’ne Üye ve Aday Ülkelerin Sosyo-Ekonomik Göstergelerinin Sayısal Yöntemlerle Analizi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, İstanbul.
- Johnson, R. A., ve Wichern D. W. (2007). Applied Multivariate Statistical Analysis (6th ed.), New Jersey: Pearson Prentice-Hall.
- Jolliffe, I.T. (2002). Principal Component Analysis (2nd ed.), New York: Springer.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Mart 2019
Gönderilme Tarihi
16 Şubat 2019
Kabul Tarihi
29 Mayıs 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 11 Sayı: 1