Türkiye Ekonomisine Yönelik Tanzi ve Patinkin Etkilerinin VAR Analizi (2006-2017)
Öz
Günümüz ülke ekonomilerinde enflasyonun kamu harcamaları ve vergi gelirleri üzerindeki reel etkiler önem arz etmektedir. Çünkü bir ülke ekonomisi için enflasyon ekonomik istikrarın önemli bir göstergesi olmakla birlikte hükümetlerin uygulayacağı bütçe politikaları üzerindeki etkisinin göz ardı edilemez. Söz konusu ilişkilerin teorik altyapısı literatürde “Tanzi Etkisi” ve “Patinkin Etkisi” olarak adlandırılmıştır. Bu çalışma 2006 – 2017 arası döneme yönelik olup, Türkiye ekonomisi için enflasyon ile kamu harcamaları ve vergi gelirleri arasındaki ilişkinin tespitinde VAR yöntemi ve Granger Nedensellik testi kullanılarak çalışmanın ekonometrik analizleri yapılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, VAR modeli istatistiksel açıdan anlamlı olup, kısa dönemde enflasyondan kamu harcamaları ve vergi gelirlerine doğru pozitif yönde bir etkinin olduğu, ayrıca uzun dönemli etkinin de istikrarlı olduğu tespit edilmiştir. Diğer yandan kamu harcamaları ve vergilerdeki değişmelerin kaynağının büyük ölçüde enflasyondan kaynaklandığı görülmüştür. Çalışmada son olarak nedensellik sonuçlarına göre, Enflasyon ile kamu harcamaları ve vergi gelirleri arasında karşılıklı çift yönlü nedenselliğin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Referans1Abdioğlu Z. ve Terzi H. (2009). Enflasyon ve Bütçe Açığı İlişkisi: Tanzi ve Patinkin Etkisi, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23, 2, 195-211.Referans2Alavirad, A. (2003). The Effect of Inflation On Government Revenue and Expenditure: The Case of the Islamic Republic of Iran, OPEC Review, 27, 4, 331-341.Referans3Biçen, Ö. F., Görüş, M. Ş. ve Türköz, K. (2015). Olivera-Tanzi ve Patinkin Etkilerinin Türkiye’de Geçerliliğinin İncelenmesi, Maliye Dergisi, ,168, 170-185.Referans4Bumko, (2018). Ekonomik Göstergeler (1950-2018), http://www.bumko.gov.tr/TR,7045/ekonomik-gostergeler-1950-2018.html, Erişim Tarihi: 22.03.2018Referans5Bumko, (2018). Enflasyon, http://www.bumko.gov.tr/TR,149/enflasyon.html, Erişim Tarihi: 18.02.2018Referans6Cardoso, E. (1998). “Virtual Deficits and the Patinkin Effect”, Staff Papers IMF, 45, 4, 619-646. Referans7Catao L.A. ve Terrones M.E. (2005). Fiscal Deficits and Inflation, Journal of Monetary Economics, 52, 3, 529-554.Referans8Çavuşoğlu, A. T. (2005). Vergi Gelirleri ve Kamu Harcamaları Açısından Enflasyon: Tanzi ve Ters Tanzi Etkileri, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7, 3, 35-52.Referans9Dickey, D.A. & Fuller, W. A. (1979). Distributions of the Estimators for Autoregressive Time Series with a Unit Root, Journal of American Statistical Association. 74, 366, 427-431.Referans10Enders, W. (2004). Applied Econometric Time Series, New York: John Wiley and Sons.Referans11Egeli, H. (1999). Gelişmekte Olan Ülkelerde Bütçe Açıkları, Süleyman Demirel Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 4,2, ss.293-237.Referans12Granger, C. W. J., (1969). Investigating causal relations by econometric models and cross-spectral methods, Econometrica, 37, 424-438.Referans13Gujarati, D. N. (2003). Basic Econometrics, , New York: The McGraw – Hill/Irwin CompaniesReferans14Gujarati, D. N. (2004). Temel Ekonometri, Çev. Gülay G. Şenesen ve Şenesen, Ü., İstanbul: Literatür Yayıncılık.Referans15Hazine Müsteşarlığı, 2018; Kamu Finansmanı İstatistikleri, https://www.hazine.gov.tr/kamu-finansmani-istatistikleri, Erişim Tarihi: 17.02.2018Referans16Patinkin, D. (1993). Israel Stabilization Program of 1985 or Some Simple Truths of Monetary Theory, Journal of Economic Perspective, 7, 2, 103-128. Referans17Perron, P. (1989). The great crash, the oil price shock, and the unit root hypothesis, Econometrica. 57, 1361-1401.Referans18Solomon ve Wet, (2004). The Effect of a Budget Deficit on Inflation: The Case of Tanzania, South African Journal of Economic and Managment Sciences, 7, 1, 100-116.Referans19Şen, H. (2003). Olivera Tanzi Etkisi: Türkiye Üzerine Ampirik Bir Çalışma”, Maliye Dergisi, 143, 30-57. Referans20Tanzi, V. (1978). Inflation, Real Tax Revenue, and the Case for Inflationary Finance: Theory with an Application to Argentina, IMF Staff Papers, 25, 417-451.Referans21Tanzi, V. (1989). The Impact of Macroeconomic Policies on the Level of Taxation and the Fiscal Balance in Developing Countries, IMF Staff Papers, 36, 3, 633-656. Referans22Tanzi, V. (2000). Taxation in Latin America in the Last Decade, Center for Research on Economıc Development and Polıcy Reform, Working Paper, 76, 1-36.Referans23Tarı, R. (2005). Ekonometri, İzmit: Kocaeli Üniversitesi Yayını, Referans24Vieira, C. (2000), Are Fiscal Deficits Inflationary? Evidence fort he EU, Economic Research Paper, 7, 1-16.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İşletme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Mart 2018
Gönderilme Tarihi
2 Mayıs 2018
Kabul Tarihi
2 Kasım 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 10 Sayı: 1