İşyeri Nezaketsizliğinin Sosyal Kaytarma Davranışı ve İşten Ayrılma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Duygusal Tükenmenin Aracılık Rolü

Pelin Kanten

TR EN

İşyeri Nezaketsizliğinin Sosyal Kaytarma Davranışı ve İşten Ayrılma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Duygusal Tükenmenin Aracılık Rolü

Öz

Bu çalışmada, işyeri nezaketsizliğinin sosyal kaytarma davranışı ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde duygusal tükenmenin aracılık rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Literatürdeki çalışmalarda işgörenler tarafından algılanan işyeri nezaketsizliğinin bireysel ve örgütsel açıdan birçok olumsuz sonucu olduğu ileri sürülmektedir. Bu doğrultuda çalışmada işyeri nezaketsizliğinin olumsuz çıktıları kapsamında değerlendirilen sosyal kaytarma davranışı, duygusal tükenme ve işten ayrılma niyeti ele alınmıştır. Araştırma amacı doğrultusunda Ankara Organize Sanayi Bölgesinde savunma sanayi, bilişim ve inşaat sektöründe faaliyet gösteren 4 işletmenin 207 çalışanından anket tekniği ile veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri, korelasyon analizi, hiyerarşik regresyon analizi, sobel testi ve yapısal eşitlik modeli vasıtasıyla değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, işyeri nezaketsizliğinin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde duygusal tükenmenin kısmi aracılık etkisinin olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte, işyeri nezaketsizliğinin sosyal kaytarma davranışı üzerindeki etkisinde duygusal tükenmenin aracılık rolüne sahip olmadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

İşyeri Nezaketsizliği, Sosyal Kaytarma Davranışı, Duygusal Tükenme, İşten Ayrılma Niyeti

Kaynakça

Arı, G.S., Bal, H. ve Bal, E.Ç. (2010). İşe Bağlılığın Tükenmişlik ve İşten Ayrılma Niyeti İlişkisindeki Aracılık Etkisi: Yatırım Uzmanları Üzerinde Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(3), 143- 166.
Avcı, U. Turunç, Ö. (2012). Dönüşümcü Liderlik ve Örgüte Güvenin
Etkileşiminin Aracılık Rolü. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 4(2), 45-55. Etkisi:
Lider-Üye Bakker, A.B., Van Der Zee, K.I., Lewig, K.A., Dollard, M.F. (2002). The Relationship between the Big Five Personality Factors and Burnout: A Study among Volunteer Counselors. The Journal of Social Psychology, 135(5), 1-20.
Baron, R. M., Kenny, D.A. (1986). The Moderator Mediator Variable Distinction in Social Psychological Research: Conceptual, Strategic, and Statistical Considerations, Journal of Personality and Social Psychology, 51, 1173-1182.
Basım, H.N., Begenirbaş, M., Yalçın, R.C. (2013). Effects of Teacher Personalities on Emotional Exhaustion: Mediating Role of Emotional Labor. Educational Sciences: Theory & Practice, 13(3), 1488-1496.
Baumeister, R.F. ve Bushman, B.J. (2011). Social Psychology and Human Nature, Comprehensive Edition: USA, Wadsworth Cengage Learning.
Bartlett II, J.E., Bartlett, M.E., Reio Jr.T.G., (2008). Workplace Incivility: Worker and Organizational Antecedents and Outcomes. Academy of Human Resource Development International Research Conference in the Americas, Panama City. 1-8.

Blau, G. ve Andersson, L. (2005). Testing a measure of instigated workplace incivility. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 78, 595-614.
Chang. Y. (2008). Social Loafing and Moral Emotions: The Janus- Headed Aspect of Moral Identity. Degree of Master of Science in Organizational Effectiveness, Development, and Change. University of Delaware.
Chang, W., Wang, Y. ve Huang, T. (2013). Work Design– Related Antecedents of Turnover Intention: A Multilevel Approach. Human Resource Management, 52(1), 1-26.
Cortina, L.M., Magley, V.J., Williams, J.H., Langhout, R.D. (2001). Incivility in the Workplace: Incidence and Impact. Journal of Occupational Health Psychology. 6(1), 64-80.
D’ambra, A.M, Andrews, D.R. (2013). Incivility, retention and new graduate nurses: an integrated review of the literature. Journal of Nursing Management. 1-8.
Davoudi, S.M.M., Fartash, K., Allahyari, M., Yarahmadi, H., (2013). Workplace Bullying and Turnover Intentions among Iranian Employees. International Journal of Research in Organizational Behavior and Human Resource Management, 1(1), 12-23.
Delen, M.G. (2010). Çalışma Hayatında İşyeri Kabalığı Olgusu. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi, Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, 53, 43-58.
Doğan, A., Bozkurt, S. ve Demir, R. (2012). Sosyal Kaytarma Davranışı İle Algılanan Görev Görünürlüğü Arasındaki İlişkinin İncelenmesine Yönelik Bir Araştırma. Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 24, 53-79.
Dolgun, U. (2010). Tükenmişlik Sendromu. Özler, D.E. (ed), Örgütsel Davranışta Güncel Konular İçinde, Bursa, Ekin Yayınları.
Ducharme, L.J., Knudsen, H.K., Roman, P.M. (2008). Emotional Exhaustion and Turnover Intention in Human Service Occupations: The Protective Role of Coworker Support, Sociological Spectrum, 28, 81-104.
Ganesan, S. ve Weitz, B.A. (1997). The Impact of Staffing Policies on Retail Buyer Job Attitudes and Behaviors. Journal of Retailing, 72(1), 31-56.
George, J.M. (1992). Extrinsic and Intrinsic Origins of Perceived Social Loafing in Organizations. Academy of Management Journal, 35(1), 191-202.
Ghosha, R., Reio Jr., T.G., Bang, H. (2013). Reducing turnover intent: supervisor and co-worker incivility and socialization- related learning. Human Resource Development International, Gill, M.J. ve Sypher, B.D. (2009). Workplace Incivility and Organizational Trust. P.Lutgen-Sandvik ve Sypher, B.D. (ed.). Destructive Organizational Communication İçinde. New York, Taylor-Francis.
Gkorezis, P., Kalampouka, P. ve Petridou, E. (2013). The Mediating Role of Belongingness in the Relationship between Workplace Incivility and Thriving. IJES, 21(2), 63-78. Griffin,
organizational-level incivility, justice and intention to stay. Work & Stress, 24(4), 309-323. relationships
between Guerrettaz, T. (2012). Workplace Empowerment, Incivility, and Burnout: Impact on Staff Nurse Recruitment and Retention Outcomes. Degree Masters of Science, Ball State University, Muncie, Indiana.
Gücel, C. (2013). Örgütsel Bağlılığın Örgütsel Vatandaşlık Davranışına Etkisi Örgütsel Adaletin Aracılık Rolü: İmalat İşletmelerine Yönelik Bir Araştırma, İşletme Araştırmaları Dergisi, 5(2), 173-190.
Hershcovis, M.S. (2010). Incivility, social undermining, bullying...oh my ’’: A call to reconcile constructs within workplace aggression research. Journal of Organizational Behavior. 32, 499-519.
Hershcovis, M.S. ve Cameron, A. (2011). Invited Reaction: Managing Workplace Incivility: The Role of Conﬂict Management Styles-Antecedent or Antidote?. Human Resource Development Quarterly, 22(4), 425-435.
Hİigaard, R., Fuglestad, S., Peters, D.M., Cuyper, D., Backer, M. ve Boen, F. (2010). Role Satisfaction Mediates the Relation between Role Ambiguity and Social LoaŞng among Elite Women Handball Players. Journal of Applied Sport Psychology, 22, 408-419.
Houkes, I., Janssen, P.M.P., Jonge, J. ve Bakker, A.B. (2003). Specific determinants of intrinsic work motivation, emotional exhaustion
longitudinal study. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 76, 427-450. intention: A
multisample Hwang, J., Lee, J., Park, S., Chang, H. ve Kim, S.S. (2014). The Impact of Occupational Stress on Employee’s Turnover Intention in the Luxury Hotel Segment. International Journal of Hospitality & Tourism Administration, 15, 60-77.
Johnson, P.R. ve Indvik, J. (2001). Slings and arrows of rudeness: incivility in the workplace. Journal of Management Development, 20(8), 705-713.
Karadal, H. ve Saygın, M. (2013). An Investigation of the Relationship between Social Loafing and Organizational Citizenship Behavior. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 99, 206-215.
Karatepe, O. (2013). The effects of work overload and work- family conﬂict on job embeddedness and job performance, the mediation of emotional exhaustion. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 25(4), 614-634.
Kassin, S., Fein, S. ve Markus, H.R. (2013). Social Psychology: USA 9th edition, Cengage Learning.
Keser, A. (2009). Tükenmişlik Sendromu. Keser, A., Yılmaz, G. ve Yürür, S. (ed). Çalışma Yaşamında Davranış İçinde, Kocaeli, Umuttepe Yayınları.
Kim, N. (2014). Employee Turnover Intention among Newcomers in Travel Industry. International Journal of Tourism Research, 16, 56-64.
Laschinger, H.K.S., Leiter, M., Day, A., Gilin, D. (2009). Workplace empowerment, incivility, and burnout: impact on staff nurse recruitment and retention outcomes. Journal of Nursing Management, 17, 302-311.
Laschinger, H.K.S., Leiter, M.P., Day, A., Gilin-Oore, D., Mackinnon, S.P. (2012). Building Empowering Work Environments That Foster Civility and Organizational Trust. Nursing Research, 61(5). 316-325.
Laschinger, H.K.S., Wong, C.A., Cummings, G.G., Grau, A.L. (2014). Resonant Leadership and Workplace Empowerment: The Value of Positive Organizational Cultures in Reducing Workplace Incivility. Nursing Economics, 32(1), 1-12.
Leiter, M.P., Price, S.L. ve Laschinger, H.K.S. (2010). Generational differences in distress, attitudes and incivility among nurses. Journal of Nursing Management, 1-11.
Leiter, M. (2013). Analyzing and Theorizing the Dynamics of the Workplace Incivility Crisis. New York: Springer Science.
Lewis, P.S., Malecha, A. (2011). The Impact of Workplace Incivility on the Work Environment, Manager Skill, and Productivity. The Journal of Nursing Administration. 41(1), 41-47. Liden, R.C., Wayne, S.J., Jaworski, R.A., Bennett, N. (2004). Social LoaŞng: A Field Investigation. Journal of Management, 30(2), 285-304.
Lin, T., Huang, C. (2009). Understanding social loafing in knowledge contribution from the perspectives of justice and trust. Expert Systems with Applications, 36(3), 6156-6163.
Long, C.S., Thean, L.Y., Khairuzzaman, W., Ismail, W., Jusoh, A. Leadership Styles and Employees’ Turnover Intention: Exploratory Study of Academic Staff in a Malaysian College. World Applied Sciences Journal, 19(4), 575-581.
Luo Z., Qu, H. ve Marnburg, E. (2013). Justice perceptions and drives of hotel employee social loaŞng behavior. International Journal of Hospitality Management, 33, 456-464.
Martin, R.J. ve Hine, D.W. (2005). Development and Validation of the Uncivil Workplace Behavior Questionnaire. Journal of Occupational Health Psychology, 10(4), 477-490.
Meier, L.L. ve Semmer, N.K. (2013). Lack of reciprocity, narcissism, anger, and instigated workplace incivility: A moderated mediation model. European Journal of Work and Organizational Psychology, 22(4), 461-475.
Meydan, C.H., Şeşen, H. (2011). Yapısal Eşitlik Modellemesi AMOS Uygulamaları, Ankara: Detay Yayıncılık.
Miner, K.N., Settles, I.H., Pratt-Hyatt, J.S., Brady, C.C. (2012). Experiencing Incivility in Organizations: The Buffering Effects of Emotional and Organizational Support. Journal of Applied Social Psychology, 42(2), 340-372.
Morrow, P.C., McElroy, J.C. ve Scheibe, K.P. (2011). Work unit incivility, job satisfaction, and total quality management among transportation employees. Transportation Research Part E-47, 1210–1220.
Naimon, E.C., Mullins, M.E. ve Osatuke, K. (2013). The effects of personality and spirituality on workplace incivility perceptions. Journal of Management, Spirituality & Religion, Oyele, O. ve Hanson, P. (2013). Relationship of Workplace Incivility, Stress, and Burnout on Nurses’ Turnover Intentions and Psychological Empowerment. The Journal of Nursing Administration, 43(10), 536-542.
Özgener, Ş., Demirtaş, Ö. ve Ulu, S. (2013). Kişi-Çevre Uyumu ile Sosyal Tembellik İlişkisinde Pozitif Psikolojik Sermayenin Aracı Rolü, 1. Örgütsel Davranış Kongresi, Sakarya, 391-399.
Özkalp, E., Aydın, U. ve Tekeli, S. (2012). Sapkın Örgütsel Davranışlar ve ÇalışmaYaşamında Yeni Bir Olgu: Sanal Kaytarma (Cyberloafing) ve İş İlişkilerine Etkileri, Çimento Endüstrisi İşverenleri Sendikası, 18-33.
Paré, G. ve Tremblay, M. (2000). The Measurement and Antecedents of Turnover Intentions among IT Professionals. Scientific Series of Cirano, 1198-8177, 1-38.
Pearson, C.M., Porath, C.L. (2005). On the nature, consequences and remedies of workplace incivility: No time for “nice”? Think again. Academy of Management Executive, 19(1), 7-18.
Penney, L.M. ve Spector, P.E. (2005). Job stress, incivility, and counterproductive work behavior (CWB): the moderating role of negative affectivity. Journal of Organizational Behavior, 26, 777-796.
Piezon, S.L. ve Ferree, W.D. (2007). Perceptions of Social Loafing in Online Learning Groups, 23rd Annual Conference on Distance Teaching & Learning, 1-5.
Polat, M., Meydan, C.H. (2010). Örgütsel Özdeşleşmenin Sinizm ve İşten Ayrılma Niyeti İle İlişkisi Üzerine Bir Araştırma. Savunma Bilimleri Dergisi, 9(1), 145-172
Polatçı, S., Özçalık, F. (2013). Yapısal ve Psikolojik Güçlendirmenin İşyeri Nezaketsizliği ve Tükenmişliğe Etkisi. İşletme Bilimi Dergisi, 1(2), 17-34.
Reio Jr., T.G., Ghosh, R. (2009). Antecedents and Outcomes of Workplace Incivility: Implications for Human Resource Development Research and Practice. Human Resource Development Quarterly, 20(3), 237-263.
Schermelleh-Engel, K.,Moosbrugger H., & Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures, Methods of Psychological Research, 8(2), 23-74.
Stordeur, S., D’hoore, W. & Vandenberghe, C. (2001). Leadership, organizational stress, and emotional exhaustion among hospital nursing staff. Journal of Advanced Nursing, 35(4), 533-542.
Sulea, C., Filipescu, R., Horga, A., Ortan, C. & Fischmann, G. (2012). Interpersonal Mistreatment at Work and Burnout among Teachers. Cognition, Brain, Behavior, 16(4), 553-570.
Şahin, F. (2011). Lider-Üye Etkileşimi İle İşten Ayrılma Niyeti Arasındaki İlişki Üzerinde Cinsiyetin Etkisi. Ege Akademik Bakış, 11(2), 277-288.
Tan, H. ve Tan, M. (2008). Organizational Citizenship Behavior and Social Loafing: The Role of Personality, Motives, and Contextual Factors. The Journal of Psychology, 142(1), 89-108.
Tarraf, R.C. (2012). Taking a Closer Look at Workplace Incivility: Dimensionality and Source Effects. Master of Science. The University of Western Ontario.
Taylor, S., Bedeian, A.G & Kluemper, D.H. (2012). Linking workplace incivility to citizenship performance: The combined effects of affective commitment and conscientiousness. Journal of Organizational Behavior, 33, 878-893.
Terlecki, S.A. (2011). Exploring Individual and Organizational Level Antecedents of Experienced Workplace Incivility. Degree of Master of Science in Psychology. The University of Tennessee at Chattanooga.
Toppinen-Tanner, S. (2011). Process of burnout: structure, antecedents, and consequences. People and Work Research Reports 93, Finnish Institute of Occupational Health, Helsinki. Trudel, J. ve Reio Jr., T.G. (2011). Managing Workplace Incivility: The Role of Conﬂict Management Styles— Antecedent or Antidote?. Human Resource Development Quarterly, 22(4). 395-423.
Turner, K. (2009). Workplace Incivility and Organizational Outcomes: Is the Quality of Social Relationships at Work Important for Employee Attitudes, Behaviours, and Mental Health?. Degree of Masters of Science. Acadia University.
Weiten, W. (2013). Psychology: Themes and Variations, Briefer Version. USA: Cengage Learning, 9th edition.
Ucho, A. & Onyishi, I.E. (2012). Job Satisfaction, Gender, Tenure, and Turnover Intentions among Civil Servants in Benue State. Interdisciplinary Journal of Contemporary Research in Business, 3(11), 378-387.
Ülke, H.E. ve Bilgiç, R. (2011). Investigating the Role of the Big Five on the Social LoaŞng of Information Technology Workers. International Journal of Selection and Assessment, 19(3), 301-312. Ünlü, O. ve Yürür, S. (2011). Duygusal Emek, Duygusal Tükenme ve Görev/Bağlamsal Performans İlişkisi: Yalova’da Hizmet Sektörü Çalişanları İle Bir Araştırma. Erciyes Üniversitesi İ.İ.B.F Dergisi, Sayı 37, 184-207.
Üstün, F.K. ve Doğan, S. (2014). Tükenmişlik Sendromunun Örgütsel Bağlılık ve İşten Ayrılma Niyeti İle İlişkisi: Hizmet Sektörü Çalışanları Üzerine Ampirik Bir Araştırma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(29), 573-587.
Wu,T. & Hu, C. (2009). Abusive Supervision and Employee Emotional Exhaustion Dispositional Antecedents and Boundaries. Group & Organization Management, 34(2), 143-169. Woodman, T., Roberts, R., Hardy, L., Callow. N. ve Rogers, C.H. (2011). There Is an “I” in TEAM: Narcissism and Social LoaŞng. Research Quarterly for Exercise and Sport, 82(2), 285-290. Varoğlu, D. ve Sığrı, Ü. (2013). Örgütsel Davranışın Karanlık Yüzü: İşyerinde Üretkenlik Karşıtı Davranışlar. Sığrı, Ü. ve Gürbüz, S. (ed.) İçinde, İstanbul: Beta Yayınları.
Vickers, M.H. (2006). Writing What’s Relevant: Workplace Incivility in Public Administration- A Wolf in Sheep’s Clothing. Administrative Theory & Praxis, 28(1), 69-88.
Yeniçeri, Ö., Demirel, Y. ve Seçkin, Z. (2009). Örgütsel Adalet İle Duygusal Tükenmişlik Arasındaki İlişki: İmalat Sanayi Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. KMU İİBF Dergisi, 11(16), 83-99.
Yildirim, A., Unal, A. ve Surucu, A. (2013). Incivil Behaviours at School: Scale Development. International Journal of Academic Research, 5(3), 154-158.
Yıldız, S., Yalavaç, S. ve Meydan, C.H. (2013). Tükenmişliğin İşten Ayrılma Niyetine Etkisinde Örgüte Bağlılığın Aracı Rolü: Türkiye’deki Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Personeli Üzerinde Bir Araştırma. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, Cilt: VIII Sayı: II, 157-170.
Zhu, M. (2013). Perception of Social Loafing, Conflict, and Emotion in the Process of Group Development. Doctor of Philosophy.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Pelin Kanten

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2014

Gönderilme Tarihi

14 Temmuz 2016

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 6 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA32FY86EM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kanten, P. (2014). İşyeri Nezaketsizliğinin Sosyal Kaytarma Davranışı ve İşten Ayrılma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Duygusal Tükenmenin Aracılık Rolü. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 11-26. https://izlik.org/JA32FY86EM

İşyeri Nezaketsizliğinin Sosyal Kaytarma Davranışı ve İşten Ayrılma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Duygusal Tükenmenin Aracılık Rolü

İşyeri Nezaketsizliğinin Sosyal Kaytarma Davranışı ve İşten Ayrılma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Duygusal Tükenmenin Aracılık Rolü

Öz

Anahtar Kelimeler

The Effect of Workplace Incivility on Social Loafing Behavior and Turnover Intention: Mediating Role of Emotional Exhaustion

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster