Kalkınma ve Çevresel Sağlık Riskleri: Türkiye İçin Ekonometrik Bir Analiz

Ceyda Erden; Fatma Turan Koyuncu

TR EN

Kalkınma ve Çevresel Sağlık Riskleri: Türkiye İçin Ekonometrik Bir Analiz

Öz

Çevresel sağlık riskleri “geleneksel riskler” ve “modern riskler” olmak üzere ikiye ayrılabilir. Geleneksel riskler yetersiz kalkınma ve yoksullukla ilişkiliyken modern riskler, sağlık ve çevre güvenliğinden yoksun olan ve doğal kaynakların sürdürülemez kullanımıyla elde edilen hızlı kalkınmanın doğurduğu risklerdir. Görülen o ki, çevresel sağlık risklerinin her biri ekonomik ve sosyal kalkınmanın çeşitli yönleriyle ilintilidir. Bu çalışma ekonomik kalkınma, çevre kirliliği ve insan sağlığı arasındaki nedensellik ağını teorik ve ampirik olarak ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ekonometrik analiz kısmında 1980-2012 yılları arasında Türkiye'ye ait yıllık veriler kullanılarak VAR modeli prosedürü uygulanmıştır. Granger nedensellik testi sonucuna göre ekonomik kalkınma bir çevre kirleticisi olan karbon (CO2) salınımında artışa neden olmakta, bu ise sağlık harcamaları üzerinde artış etkisi yaratmaktadır. Elde edilen bu sonuçları VAR modeli çerçevesinde uygulanan etki tepki ve varyans ayrıştırması test sonuçları da destekler niteliktedir.

Anahtar Kelimeler

Ekonomik Kalkınma, Çevresel Sağlık Riskleri, Türkiye

Kaynakça

Batmaz, N. ve Tunca, H. (2007). Türkiye’de Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarının Bölgesel Belirleyiciler Üzerine Bir Eş Bütünleşme Analizi (1992-2003), Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 1, 199-224.
Bekiroğlu, O. (2011). Sürdürülebilir kalkınmanın yeni kuralı: karbon
http://www.emo.org.tr/ekler/49c17cab08ed10e_ek.pdf], Erişim tarihi: 06.05.2014 izi.
Çevrim-içi: Brown, L. R. (2003). Erkan, A. Y. (çev). Eko-ekonomi. İstanbul. Tema Vakfı Yayınları.
Cedefop. (2009). Future skills needs for the green economy. Research Paper, Luxembourg: Publications Office of the European Union.
Cialani, C. (2007). Economic growth and environmental quality: an Econometric and a decomposition analysis. Management of Environmental Quality: An International Journal, 18 (5), 568 – 577.
Corvalán, C. F., Kjellström, T & Smith, K. R. (1999). Health, environment and sustainable development: identifying links and indicators to promote action, Epidemiology, 10 (5), 656-660. Çelik, Y. (2011). Sağlık ekonomisi. Ankara. Siyasal Kitabevi.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı. (2011). Türkiye çevre durum raporu. Çevresel Etki Değerlendirme İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü. Yayın no: 11.

Dağdemir, Ö. (2013). Çevre sorunlarına çözüm alternatifleri: yasal ve piyasa temelli çözümler. G. Günsoy, M. T. Aktaş. (Editörler). Doğal Kaynaklar ve Çevre Ekonomisi. Eskişehir. Anadolu Üniversitesi Yayınları, Yayın no: 2933. 114-142.
De Kruijf H. A. M. & Van Vuuren, D. P. (1998). Following sustainable development in relation to the north–south dialogue: ecosystem health and sustainability indicators, Ecotoxicology and Environmental Safety, 40, 4-14.
Enders, W. (1995). Applied econometric time series, Canada. John Wiley and Sons Inc.
Eviews 7 user guide. (1995).
Granger, C.W.J. & Newbold, P. (1974), Spurious regressions in econometrics. Journal of Econometrics, 2 (2).
Grossman, G. M. & Krueger, A. B. (1995). Economic growth and the environment, The Quarterly Journal of Economics, 110 (2), 353-377.
Gujarati, D. N. (2003). Basic econometrics. 4. ed. McGraw-Hill Inc.
Gül, E., Ekinci, A. ve Özer M. (2007). Türkiye’de faiz oranları ve döviz kuru arasındaki nedensellik ilişkisi: 1984-2006, İktisat, İşletme ve Finans, 22 (251). ss.
Günsoy, B. (2013). Sürdürülebilir kalkınma. G. Günsoy, M. T. Aktaş. (Editörler). Doğal Kaynaklar ve Çevre Ekonomisi. Eskişehir. Anadolu Üniversitesi Yayınları. No: 2933. ss. 144- 172.
Günsoy, G. ve Özsoy, C. (2012). Türkiye’de kadın işgücü, eğitim ve büyüme ilişkisini var analizi. Finans, Politik ve Ekonomik Yorumlar. 49 (569). ss.
Güriş, S. ve Tuna, E. (2011). Çevresel kuznets eğrisinin geçerliliğinin panel veri modelleriyle analizi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13 (2),173-190.
Han, E. ve Kaya, A. A. (2006). Kalkınma ekonomisi, teori ve politika (5. bs.) Ankara: Nobel Yayınları.
Hendry, D.F. & Juselius, K. (2001). Explaning cointegration analysis:part-II. The Energy Journal, 22, 76-120.
Hussen, A. M. (2005). Principles of environmental economics. New York: Routledge Inc.
IEA. (2009). World energy outlook 2009. [Çevrim-içi: http://www.iea.org/textbase/npsum/weo2009sum.pdf], Erişim tarihi: 10.04.2014
Karaçay Çakmak, H. (2003). Kalkınma iktisadı literatüründe gelişme kavramının evrimi. Hacettepe Üniversitesi İİBF Dergisi, 21 (2), 49-68.
Katos, A., Lawler, K. & Seddighi, H. (2000). Econometrics: a practical approach. London: Taylor and Francis Group, Routledge.
Lütkepohl, H. (1993). Introduction to multiple time series analysis. Berlin: Springer –Verlag.
McMichael, A.J. (2003). Climate change and human health risks and responses. (eds: A.J. McMichael et al) WHO, Genova.
Mıhçı, H., ve Mıhçı, S. (2003). Türkiye’nin yakın dönemdeki insani gelişme eğilimleri. Hacettepe Üniversitesi İİBF Dergisi, 21 (2), 21-47.
Özata, E. (2007). Türkiye’de Konjonktürel dalgalanmaların zaman serisi analizi, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi SBE, Eskişehir.
Özgen, F. B. ve Güloğlu, B. (2004). Türkiye’de iç borçların iktisadi etkilerinin var tekniğiyle analizi. METU Studies in Development, 31. ss.
Özsoy, C. (2011). Yeşil ekonominin dinamikleri: yeşil işler ve beceriler. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar,48 (562),19-32.
Price, C. (1997). Sustainable development and health: concepts, principles and framework for action for european cities and towns. WHO Regional Office for Europe, European Sustainable Development and Health Series, no 1. Copenhagen, [Çevrim- içi:
http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0016/43315/E 53218.pdf], Erişim tarihi: 14.04.2014
Sims, C. A. (1980). Macroeconomics and reality, Econometrica, 48 (1).
Todaro, P. M. (2005). Economic development. 7. ed., Addison Wesley Longman Inc. Turan
makroekonomik değişkenlerin doğrudan yabancı sermaye yatırımları üzerindeki etkisinin yapısal var analizi: 1990-2009 dönemi. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 2 (1). ss.
seçilmiş UNDP. (1990). Human development report 1990, New York: Oxford University Press.
Vergoef, E. T. (1999). Externalities, Jeroen, C.J.M. & Van den Bergh (Eds). Handbook of Environmental and Resource Economics, U.K., Edward Elgar Publishing.
Vogelvang, B. (2003). Econometrics: theory and applicatioans with eviews, England. Pearson Education Limited.
WHO. (1994). Basic documents. 40th Edition, Geneva.
WHO. (1997). Health and environment in sustainable development: five years after the earth summit, Executive Summary. Genova.
WORLD BANK, World Development Indicators Database [Çevrim-içi:
Erişim tarihi: 12.03.2014
Yavuz, N. Ç. (2005). Türkiye’de kamu harcamalarının özel sektör yatırım harcamalarını dışlama etkisinin testi (1980– 2003), Marmara Üniversitesi İİBF Dergisi,20 (1).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Ceyda Erden

Fatma Turan Koyuncu

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2014

Gönderilme Tarihi

14 Temmuz 2016

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2014 Cilt: 6 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA76MK72KM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Erden, C., & Turan Koyuncu, F. (2014). Kalkınma ve Çevresel Sağlık Riskleri: Türkiye İçin Ekonometrik Bir Analiz. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 9-23. https://izlik.org/JA76MK72KM

Kalkınma ve Çevresel Sağlık Riskleri: Türkiye İçin Ekonometrik Bir Analiz

Kalkınma ve Çevresel Sağlık Riskleri: Türkiye İçin Ekonometrik Bir Analiz

Öz

Anahtar Kelimeler

Development and Environmental Health Risks: An Econometric Analysis for Turkey

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster