Araştırma Makalesi

İklim Değişikliği Literatüründe Epistemik Topluluklar ve Güç Hiyerarşileri: Paris İklim Anlaşması Sonrası Bilgi Üretiminin Ağ Analizi (2015–2025)

Cilt: 18 Sayı: 3 24 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

İklim Değişikliği Literatüründe Epistemik Topluluklar ve Güç Hiyerarşileri: Paris İklim Anlaşması Sonrası Bilgi Üretiminin Ağ Analizi (2015–2025)

Öz

Paris İklim Anlaşması’nın yürürlüğe girmesiyle birlikte iklim değişikliği araştırmaları, enerji dönüşümü, iklim yönetişimi, sürdürülebilir kalkınma ve karbon nötrlüğü ekseninde hızla genişleyen disiplinlerarası bir bilgi alanına dönüşmüştür. Bu çalışma, Paris İklim Anlaşması sonrasında iklim değişikliği literatüründe oluşan epistemik toplulukları, bilgi üretim ağlarını ve küresel güç hiyerarşilerini bibliyometrik analiz yoluyla incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Web of Science (WoS) veri tabanından elde edilen 2015–2025 dönemine ait 1.854 yayına dayalı olarak gerçekleştirilmiş, yazar, kurum, ülke, anahtar kelime, ortak yazarlık ve referans birlikte oluşum ağları analiz edilmiştir. Bulgular, bilimsel üretimin yıllar içinde istikrarlı biçimde arttığını (%20,02 yıllık büyüme oranı) ve özellikle 2018 sonrasında uluslararası araştırma iş birliklerinin belirgin biçimde yoğunlaştığını (uluslararası ortak yazarlık oranı %52,97) göstermektedir. Atıf temelli ağ analizleri, literatürün entegre değerlendirme modelleri, iklim yönetişimi, karbon döngüsü, Paris İklim Anlaşması sonrası yönetişim mekanizmaları ve Asya merkezli karbon nötrlüğü stratejileri etrafında örgütlenen beş epistemik topluluk tarafından şekillendirildiğini ortaya koymaktadır. Fujimori S., Riahi K., Rogelj J. ve Van Vuuren D.P. yüksek merkezilik ve atıf etkisi değerleriyle literatürün epistemik çekirdeğini oluştururken, Centre National de la Recherche Scientifique (CNRS), IIASA ve önde gelen Avrupa araştırma kurumları bilgi üretim ağlarında merkezi konumda yer almaktadır. Ülke düzeyindeki bulgular, Birleşik Krallık, Almanya ve Avusturya’nın yüksek atıf etkisiyle küresel bilgi üretiminde belirleyici bir konuma sahip olduğunu, Çin’in ise yüksek yayın hacmiyle yükselen ancak farklı bir etki profili sergileyen bir epistemik aktör olarak öne çıktığını göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, Paris İklim Anlaşması sonrasında iklim literatürünün yalnızca niceliksel olarak büyümediğini, aynı zamanda belirli epistemik topluluklar etrafında örgütlenen, kurumsal ağlar ve coğrafi güç ilişkileri tarafından şekillenen yeni bir bilgi üretim yapısına dönüştüğünü ortaya koymaktadır. Bu yönüyle araştırma, iklim değişikliği literatüründeki epistemik çekirdekleri, iş birliği ağlarını ve bilgi üretimindeki merkez-çevre dinamiklerini görünür kılarak, küresel iklim yönetişiminin bilimsel altyapısını anlamaya yönelik bütüncül bir bibliyometrik değerlendirme sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alfieri, L., Bisselink, B., Dottori, F., Naumann, G., de Roo, A., Salamon, P., & Feyen, L. (2017). Global projections of river flood risk in a warmer world. Earth’s Future, 5(2), 171–182. https://doi.org/10.1002/2016EF000485
  2. Alsharif, A. H., Salleh, N. Z. M., & Baharun, R. (2020). Bibliometric analysis. Journal of Theoretical and Applied Information Technology, 98(15), 2948–2962.
  3. Arslan, S. (2025). Climate diplomacy and global governance: A strategic and qualitative analysis of international politics (1950–2025). International Journal of Academic Research in Public Policy and Governance, 11(1), 6–36. https://doi.org/10.46886/IJARPPG/v11-i1/19019
  4. Bodansky, D. (2016). The Paris climate change agreement: A new hope? American Journal of International Law, 110(2), 288–319. https://doi.org/10.5305/amerjintelaw.110.2.0288
  5. Ciais, P., Tan, J., Wang, X., Roedenbeck, C., Chevallier, F., Piao, S. L., ... & Tans, P. (2019). Five decades of northern land carbon uptake revealed by the interhemispheric CO2 gradient. Nature, 568(7751), 221-225.
  6. Doukas, H., & Nikas, A. (2020). Decision support models in climate policy. European Journal of Operational Research, 280(1), 1-24.
  7. Haas, P. M. (2004). When does power listen to truth? A constructivist approach to the policy process. Journal of European Public Policy, 11(4), 569–592. https://doi.org/10.1080/1350176042000246390
  8. Hwang, I., Jung, W., & Cho, K. (2025). Changes in research trends and topics on carbon neutrality before and after the 2016 Paris Agreement. IEEE Access, 13, 133525–133545. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2025.3583438

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Politika ve Yönetim (Diğer), Uluslararası İlişkiler (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

10 Ağustos 2026

Kabul Tarihi

17 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 18 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Sağır, H. (2026). İklim Değişikliği Literatüründe Epistemik Topluluklar ve Güç Hiyerarşileri: Paris İklim Anlaşması Sonrası Bilgi Üretiminin Ağ Analizi (2015–2025). Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(3), 245-264. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.2015055
AMA
1.Sağır H. İklim Değişikliği Literatüründe Epistemik Topluluklar ve Güç Hiyerarşileri: Paris İklim Anlaşması Sonrası Bilgi Üretiminin Ağ Analizi (2015–2025). ASÜ İİBF Dergisi. 2026;18(3):245-264. doi:10.52791/aksarayiibd.2015055
Chicago
Sağır, Hayriye. 2026. “İklim Değişikliği Literatüründe Epistemik Topluluklar ve Güç Hiyerarşileri: Paris İklim Anlaşması Sonrası Bilgi Üretiminin Ağ Analizi (2015–2025)”. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 18 (3): 245-64. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.2015055.
EndNote
Sağır H (01 Eylül 2026) İklim Değişikliği Literatüründe Epistemik Topluluklar ve Güç Hiyerarşileri: Paris İklim Anlaşması Sonrası Bilgi Üretiminin Ağ Analizi (2015–2025). Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 18 3 245–264.
IEEE
[1]H. Sağır, “İklim Değişikliği Literatüründe Epistemik Topluluklar ve Güç Hiyerarşileri: Paris İklim Anlaşması Sonrası Bilgi Üretiminin Ağ Analizi (2015–2025)”, ASÜ İİBF Dergisi, c. 18, sy 3, ss. 245–264, Eyl. 2026, doi: 10.52791/aksarayiibd.2015055.
ISNAD
Sağır, Hayriye. “İklim Değişikliği Literatüründe Epistemik Topluluklar ve Güç Hiyerarşileri: Paris İklim Anlaşması Sonrası Bilgi Üretiminin Ağ Analizi (2015–2025)”. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 18/3 (01 Eylül 2026): 245-264. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.2015055.
JAMA
1.Sağır H. İklim Değişikliği Literatüründe Epistemik Topluluklar ve Güç Hiyerarşileri: Paris İklim Anlaşması Sonrası Bilgi Üretiminin Ağ Analizi (2015–2025). ASÜ İİBF Dergisi. 2026;18:245–264.
MLA
Sağır, Hayriye. “İklim Değişikliği Literatüründe Epistemik Topluluklar ve Güç Hiyerarşileri: Paris İklim Anlaşması Sonrası Bilgi Üretiminin Ağ Analizi (2015–2025)”. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 18, sy 3, Eylül 2026, ss. 245-64, doi:10.52791/aksarayiibd.2015055.
Vancouver
1.Hayriye Sağır. İklim Değişikliği Literatüründe Epistemik Topluluklar ve Güç Hiyerarşileri: Paris İklim Anlaşması Sonrası Bilgi Üretiminin Ağ Analizi (2015–2025). ASÜ İİBF Dergisi. 01 Eylül 2026;18(3):245-64. doi:10.52791/aksarayiibd.2015055