Araştırma Makalesi

Blokzincir Tabanlı Kripto Varlıklar ve Merkez Bankası Dijital Paraları (CBDC): Denetimde Dijitalleşme Çerçevesinde Kavramsal Bir Değerlendirme

Cilt: 17 Sayı: 2 30 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Blokzincir Tabanlı Kripto Varlıklar ve Merkez Bankası Dijital Paraları (CBDC): Denetimde Dijitalleşme Çerçevesinde Kavramsal Bir Değerlendirme

Öz

Bu çalışma, blokzincir tabanlı kripto varlıkların ve merkez bankası dijital para birimlerinin (CBDC), denetim süreçleri üzerindeki potansiyel etkilerini incelemektedir. Blokzincir, merkeziyetsiz bir işleyişle, şeffaf ve güvenilir veri transferini sağlamak için tasarlanmış, kriptografi temelli bir altyapı sunmaktadır. Henüz yasal bir çerçeveye sahip olmasa da bu teknolojinin ölçeklenebilir, denetlenebilir ve sürdürülebilir yapısı, denetim faaliyetlerinde dönüşüm yaratma potansiyeline sahiptir. Bu anlamda özellikle kripto varlıkların yaygınlaşmasıyla birlikte, finansal tablolarda bu varlıkların nasıl raporlanacağı ve değer değişimlerinin nasıl kaydedileceği gibi konular muhasebe denetimi alanında önemli hale gelmiştir. Ayrıca, CBDC’lerin geliştirilmesi, ülkelerin yerel para birimlerini dijital bir ortamda sunmalarına olanak sağlayarak bu alanda bir fırsat oluşturmakta ve bu doğrultuda para politikalarını şekillendiren ve finansal istikrarı artıran bir etki ortaya koymaktadır. Teknolojik gelişmeler ile birlikte denetçilerin görev tanımının değişebileceği, dijitalleşmenin denetim uzmanlıklarını daha da genişletebileceği öngörülmektedir. Kripto varlıklar ve CBDC’lerin denetimi, bulut sistemlerin denetimiyle bağlantılı olup, bu alandaki gelişmelerin gelecekte denetim süreçlerini önemli ölçüde şekillendireceği düşünülmektedir. Bu süreçte denetçilerin stratejik ortak rolünü sürdüreceği öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akbaba, A. N. B., & Alma, N. (2024). Kuşaklara göre kripto varlıkların incelenmesi. Akademik İzdüşüm Dergisi, 9(1), 1-36.
  2. Al, İ., & Akyazı, H. (2019). Merkez bankası dijital parası ve para politikasına yansımaları. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(3), 573-593.
  3. Alataş, A. (2024). Kripto varlıkların raporlanmasında yeni dönem: Bobi frs 2021 güncellemesinin analizi. Journal of Accounting & Finance/Muhasebe ve Finansman Dergisi, (104). 10.25095/mufad.1479636
  4. Arslan, Y., & Yiğit, S. (2024, Ekim). Vergi inceleme sürecinde kullanılan bilgi teknolojileri ve dijital dönüşüm. Vergi Raporu, 301, 7.
  5. Berghout, E., & Fijneman, R. (2023). Auditing complexity. In E. Berghout (Ed.), Advanced Digital Auditing. Berlin: Springer Verlag.
  6. Berghout, E., Fijneman,R., Hendriks, L., Boer, M. & Butijn, B. J. (2023). Advanced digital auditing. Berlin: Springer Verlag. Bierstaker, J., Janvrin, D., & Lowe, D.J. (2014). What factors influence auditors’ use of computer-assisted audit techniques? Advances in Accounting, 30(1), 67-74. 10.1016/j.adiac.2013.12.005
  7. Cangemi, M. P. (2015, Ağustos). Staying a step ahead: Internal audit’s use of technology [Teknik rapor]. The Institute of Internal Auditors Research Foundation(IIARF). https://www.researchgate.net/publication/281176816_Staying_a_Step_Ahead_Internal_Audit's_Use_of_Technology_by_Michael_P_CangemiCangemi, M.P. (2016). Views on Internal Audit, Internal Controls, and Internal Audit’s Use of Technology, EDPACS, 53(1), 1–9.
  8. Ceylan, O., & Isık, A. H. (2023). Blokzincir teknolojisi ve uygulama alanları. Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi, 6(1), 129-136.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uygulamalı Ekonomi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

26 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

11 Şubat 2025

Kabul Tarihi

23 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 17 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bilirer, M., & Elitaş, C. (2025). Blokzincir Tabanlı Kripto Varlıklar ve Merkez Bankası Dijital Paraları (CBDC): Denetimde Dijitalleşme Çerçevesinde Kavramsal Bir Değerlendirme. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(2), 85-98. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1638062