G7 Grubu Ülkelerin Bütçe Şeffaflığı Performanslarının Analizi: MEREC Tabanlı PIV Yöntemi İle Bir Uygulama

In particular, strategies and activities of major economies regarding budget transparency can affect global economy. Therefore, analysis of budget transparency capabilities of large economies is of great importance. In this context, budget transparency performances of G7 countries, which have the world's largest economies, were measured in research with data of Open Budget Index (OBI) reports for years 2017, 2019 and 2021, and MEREC-based PIV multi-criteria decision method (MCDM). According to findings, it was observed that the most important year in terms of budget transparency of countries within scope of MEREC method was 2019. Secondly, with MEREC-based PIV method, budget transparency performances of countries were listed as Italy, England, France, Germany, USA, Japan and Canada. In addition, it has been observed that budget transparency performance of Japan and Canada is lower and lower than average budget transparency performance value compared to other countries. According to these results, it was evaluated that especially Japan and Canada should increase their budget transparency performances to contribute more to global economy. Thirdly, according to sensitivity and correlation analyzes in terms of method, it was concluded that budget transparency performances of countries can be measured according to t MEREC-based PIV method within scope of OBI.

Özellikle büyük ekonomilerin bütçe şeffaflığına ilişkin stratejileri ve faaliyetleri küresel ekonomiyi etkileyebilmektedir. Dolayısıyla büyük ekonomilerin bütçe şeffaflığı kabiliyetlerinin analizi büyük önem arz etmektedir. Bu bağlamda araştırmada dünyanın en büyük ekonomilerine sahip olan G7 ülkelerinin bütçe şeffaflığı performanslarının ölçümü 2017, 2019 ve 2021 yıllarına ait Şeffaf Bütçe Endeksi (Open Budget Index-OBI) raporlarına ait verileri ile MEREC tabanlı PIV çok kriterli karar yöntemi (ÇKKV) ile sağlanmıştır. Bulgulara göre ilk olarak MEREC yöntemi kapsamında ülkelerin bütçe şeffaflığı açısından en önemli yılın 2019 yılı olduğu gözlenmiştir. İkinci olarak ise MEREC tabanlı PIV yöntemi ile ülkelerin bütçe şeffaflığı performansları İtalya, İngiltere, Fransa, Almanya, ABD, Japonya ve Kanada olarak sıralanmıştır. Bunun yanında, Japonya ve Kanada’nın diğer ülkelere göre bütçe şeffaflığı performanslarının daha az ve ortalama bütçe şeffaflığı performans değerinden düşük olduğu gözlenmiştir. Bu sonuçlara göre, özellikle Japonya ve Kanada’nın küresel ekonomiye katkılarının daha fazla olması için bütçe şeffaflığı performanslarını artırmaları gerektiği değerlendirilmiştir. Üçüncü olarak ise yöntem açısından duyarlılık ve korelâsyon analizlerine göre ülkelerin bütçe şeffaflığı performanslarının OBI kapsamında MEREC tabanlı PIV yöntemine göre ölçülebileceği sonucuna ulaşılmıştır.