KOBİ Yöneticilerinin Liderlik Özelliklerinin Çalışan Performansına ve İşten Ayrılma Niyetine Etkisi

Eşe Öner Şeker; Ozan Büyükyılmaz

doi:10.52791/aksarayiibd.930499

TR EN

KOBİ Yöneticilerinin Liderlik Özelliklerinin Çalışan Performansına ve İşten Ayrılma Niyetine Etkisi

Öz

Bu çalışmada KOBİ yöneticilerinin liderlik özelliklerinin çalışan performansına ve işten ayrılma niyetine etkisi incelenmektedir. Çalışmanın analizlerinde kullanılan veri anket yoluyla elde edilmiştir. Bu kapsamda, Karabük ilinin Safranbolu ilçesinde faaliyet gösteren KOBİ’lerde çalışmakta olan 260 işgörenden anket aracılığıyla veri toplanmıştır. Geçerlilik ve güvenilirlik analizlerinin ardından araştırmanın değişkenleri arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla korelasyon analizi yapılmış ve son olarak araştırma hipotezlerini test etmek amacıyla regresyon analizi uygulanmıştır. Analizler sonucunda, yöneticiler tarafından sergilenen risk alma ve takım çalışmasına odaklanma liderlik özelliklerinin çalışan performansını olumlu yönde etkilediği, ancak model olma, paylaşılan bir vizyon oluşturma ve tanıma ve takdir etme özelliklerinin anlamlı bir etkisinin bulunmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Araştırma bulgularına göre, çalışanların işten ayrılma niyeti üzerinde etkili olan liderlik özellikleri ise model olma ve paylaşılan vizyon oluşturma olarak tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ağca, Y., & Döven, M. S. (2016). Liderlik davranışının örgütsel vatandaşlığa ve alt boyutlarına etkisi: perakende sektöründe bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(3), 845-864.
Akay, O. (2017). Örgütsel sessizlik boyutlarının çalışan performansı ile ilişkisinin incelenmesi: Isparta Devlet Hastanesi örneği. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta.
Akkoç, İ., Çalışkan, A., & Turunç, Ö. (2012). Örgütlerde gelişim kültürü ve algılanan örgütsel desteğin iş tatmini ve iş performansına etkisi: Güvenin aracılık rolü. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(1), 105-135.
Avolio, B. J., & Bass, B. M. (1995). Individual consideration viewed at multiple levels of analysis: A multi-level framework for examining the diffusion of transformational leadership. The Leadership Quarterly, 6(2), 199-218. doi:10.1016/1048-9843(95)90035-7
Bartlett, K. R. (1999). The relationship between training and organizational commitment in the health care field. (Doctor of Philosophy), University of Illinois, Urbana-Champaign.
Baruch, Y., Wordsworth, R., Mills, C., & Wright, S. (2016). Career and work attitudes of blue-collar workers, and the impact of a natural disaster chance event on the relationships between intention to quit and actual quit behaviour. European Journal of Work and Organizational Psychology, 25(3), 459-473. doi:10.1080/1359432x.2015.1113168
Bryman, A. (2012). Social research methods (4. Ed.). New York: Oxford University Press.
Büyükyılmaz, O., & Alper Ay, F. (2017). Etik liderliğin örgütsel vatandaşlık davranışına etkisinde örgütsel adaletin aracılık rolü. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(1), 209-233. doi:10.17218/hititsosbil.305431

Büyükyılmaz, O., & Biçer, C. (2018). İşyeri arkadaşlığının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde işe bağlılığın aracılık rolü. NWSA Social Sciences, 13(2), 28-41. doi:10.12739/NWSA.2018.13.2.3C0170
Büyükyılmaz, O., & Çakmak, A. F. (2014). İlişkisel ve işlemsel psikolojik sözleşmede algılanan ihlalin işten ayrılma niyeti ve algılanan örgütsel destek üzerindeki etkisi, Ege Akademik Bakış, 14(4), 583-596.
Cho, S., Johanson, M. M., & Guchait, P. (2009). Employees intent to leave: A comparison of determinants of intent to leave versus intent to stay. International Journal of Hospitality Management, 28(3), 374-381. doi: 10.1016/j.ijhm.2008.10.007
Clapp-Smith, R., Vogelgesang, G. R., & Avey, J. B. (2009). Authentic leadership and positive psychological capital: The mediating role of trust at the group level of analysis. Organizational Studies, 15(3), 227-240. doi:10.1177/1548051808326596
Clemens, E. V. (2008). A leader-member exchange approach to understanding school counselors’ roles, job satisfaction and turnover ıntentions. (Doctor of Philosophy), University of North Carolina, Greensboro.
Çöl, G. (2008). Algılanan güçlendirmenin işgören performansı üzerine etkileri. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 9(1), 35-46.
Dirks, K. T., & Ferrin, D. L. (2002). Trust in leadership: Meta-analytic findings and implications for research and practice. Journal of Applied Psychology, 87(4), 611-628. doi:10.1037/0021-9010.87.4.611
Erdogan, B., Liden, R. C., & Kraimer, M. L. (2006). Justice and leader-member exchange: The moderating role of organizational culture. Academy of Management Journal, 49(2), 395-406. doi:10.5465/AMJ.2006.20786086
Fiaz, M., Su, Q., İkram, A., & Saqib, A. (2017). Leadership styles and employees’ motivation: Perspective from an emerging economy. The Journal of Developing Areas, 51(4), 143-156. doi:10.1353/jda.2017.0093
Gelmez, M., & Akça Ürtürk, E. (2019). Özel bir hastanede liderlik stillerinin ve çalışan performansının incelenmesine yönelik bir araştırma. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 22(1), 51-72.
Genç, N. (2008). Yönetim ve organizasyon (2. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
George, J. M., & Jones, G. R. (1996). The experience of work and turnover intentions: Interactive value attainment, job satisfaction, and positive mood. Journal of Applied Psychology, 81(3), 318-325. doi:10.1037/0021-9010.81.3.318
Gerstner, C. R., & Day, D. V. (1997). Meta-analytic review of leader–member exchange theory: Correlates and construct issues. Journal of Applied Psychology, 82(6), 827-844. doi:10.1037/0021-9010.82.6.827
Giray, M. D., & Şahin, D. N. (2014). Liderlik stillerinin duygusal bağlılık ve işten ayrılma niyetiyle ilişkilerinde örgütsel destek algısının aracılık rolü. Türk Psikoloji Dergisi, 29(73), 1-14.
Graen, G. B., & Uhl-Bien, M. (1995). Relationship-based approach to leadership development of leader-member exchange (LMX) theory of leadership over 25 years: Applying a multi-level multi-domain perspective. The Leadership Quarterly, 6(2), 219-247. doi:10.1016/1048-9843(95)90036-5
Grill, M., Nielsen, K., Grytnes, R., Pousette, A., & Törner, M. (2019). The leadership practices of construction site managers and their influence on occupational safety: An observational study of transformational and passive/avoidant leadership. Construction Management and Economics, 37(5), 278-293. doi:10.1080/01446193.2018.1526388
Hicks, H. G., & Gullett, C. R. (1981). Organizasyonlar: Teori ve davranış. İstanbul: İ.T.A, İşletme Bilimleri Enstitüsü.
Hitt, M. A., Black, J. S., & Porter, L. W. (2012). Management (3. baskı). New Jersey: Prentice Hall.
House, R. J., & Aditya, R. N. (1997). The social scientific study of leadership: Quo vadis? Journal of Management, 23(3), 409-473. doi:10.1177/014920639702300306
Ilies, R., Nahrgang, J. D., & Morgeson, F. P. (2007). Leader-member exchange and citizenship behaviors: A meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 92(1), 269-277. doi:10.1037/0021-9010.92.1.269
Khan, M. H., Hussain, A., & Khan, M. A. (2020). The impact of mission and involvement on employees’ performance in hotel sector of pakistan. Sir Syed Journal of Education & Social Research, 3(1), 146-151. doi:10.36902/sjesr-vol3-iss1-2020(146-151)
Kirkman, B. L., & Rosen, B. (1999). Beyond self-management: antecedents and consequences of team empowerment. Academy of Management Journal, 42(1), 58-74. doi:10.2307/256874
Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4. baskı). New York: The Guilford Press.
Kocolowski, M. D. (2010). Shared leadership: Is it time for a change? Emerging Leadership Journeys, 3(1), 22-32.
Koçel, T. (2018). İşletme yöneticiliği (17. baskı). İstanbul: Beta Yayınları.
Kouzes, J. M., & Posner, B. Z. (2003). Leadership practice ınventory (3. baskı). San Francisco: Jossey-Brass.
Mobley, W. H., Horner, S. O., & Hollingsworth, A. T. (1978). An evaluation of precursors of hospital employee turnover. Journal of Applied Psychology, 63(4), 408-414.
Mullins, L. J. (2010). Management and organizational behavior (9. baskı). Harlow, Essex: Prentice Hall.
Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3. baskı). New York: McGraw-Hill Inc.
Ongera, R. M., & Juma, D. (2015). Influence of temporary employment on employee performance: a case study of Safaricom limited. International Journal of Business and Commerce, 4(4), 1-37.
Örücü, E., & Özafşarlıoğlu, S. (2013). Örgütsel adaletin çalışanların işten ayrılma niyetine etkisi: Güney Afrika Cumhuriyetinde bir uygulama. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(23), 335-358.
Özçelikçi, N., & Ocak, M. (2020). Otantik liderliğin çalışanların iş performansı ve işten ayrılma niyetleri üzerine etkisi: Görgül bir araştırma. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 9(4), 279-290.
Robbins, S. P., & Judge, T. A. (2013). Örgütsel davranış (İ. Erdem Ed.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Rusbult, C. E., Farrell, D., Rogers, G., & Mainous, A. G. (1988). Impact of exchange variables on exit, voice, loyalty, and neglect: An integrative model of responses to declining job satisfaction. Academy of Management Journal, 31(3), 599-627. doi:10.2307/256461
Scandura, T. A., Graen, G. B., & Novak, M. A. (1986). When managers decide not to decide autocratically: An investigation of leader–member exchange and decision influence. Journal of Applied Psychology, 71(4), 579-584. doi:10.1037/0021-9010.71.4.579
Seston, E., Hassell, K., Ferguson, J., & Hann, M. (2009). Exploring the relationship between pharmacists' job satisfaction, intention to quit the profession, and actual quitting. Research in Social & Administrative Pharmacy, 5(2), 121-132. doi:10.1016/j.sapharm.2008.08.002
Sigler, T. H., & Pearson, C. M. (2000). Creating an empowering culture: Examining the relationship between organizational culture and perceptions of empowerment. Journal of Quality Management, 5(1), 27-52. doi:10.1016/S1084-8568(00)00011-0
Soares, A., Nazarian, A., & Lottermoser, B. (2017). Inherited organizational performance? The perceptions of generation Y on the influence of leadership styles. Leadership & Organization Development Journal, 38(8), 1078-1094. doi:10.1108/LODJ-05-2016-0119
Steers, R. M. (1991). Introduction to organizational behavior (4. baskı). New York: Harper Collins Publishers.
Şahin, F. (2011). Lider-üye etkileşimi ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişki üzerinde cinsiyetin etkisi. Ege Akademik Bakış, 11(2), 277-288.
Şanlı, S. C. (2016). İşgören avukatlığı ve algılanan örgütsel desteğin çalışanların işe gömülmüşlük ve ışten ayrılma niyeti üzerine etkisi: otel çalışanları üzerine bir araştırma. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
Taşlıyan, M., & Hırlak, B. (2017). Otantik liderliğin insan kaynakları yönetimi uygulamaları, işten ayrılma niyeti ve çalışan performansı üzerine etkisi: Hastanelerde bir uygulama. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi, 4(7), 34-54.
TDK. (2021). Türkçede batı kökenli kelimeler sözlüğü. (Erişim Tarihi: 25.03.2021) https://sozluk.gov.tr/
Telli, E., Ünsar, A. S., & Oğuzhan, A. (2012). Liderlik davranış tarzlarının çalışanların örgütsel tükenmişlik ve işten ayrılma eğilimleri üzerine etkisi: Konuyla ilgili bir uygulama. EJOVOC (Electronic Journal of Vocational Colleges), 2(2), 135-150.
Töremen, F., & Çankaya, İ. (2008). Yönetimde etkili bir yaklaşım: Duygu yönetimi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 1(1), 33-47.
Tunçer, P. (2011). Örgütsel değişim ve liderlik. Sayıştay Dergisi, 80, 57-83.
Tutar, H., & Altınöz, M. (2010). Örgütsel iklimin işgören performansı üzerine etkisi: Ostim imalat işletmeleri çalişanları üzerine bir araştırma. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 65(2), 196-218. doi:10.1501/SBFder_0000002162
Wayne, S. J., Shore, L. M., & Liden, R. C. (1997). Perceived organizational support and leader-member exchange: A social exchange perspective. Academy of Management Journal, 40(1), 82-111. doi:10.2307/257021
Yavuz, M. (2010). Liderlik uygulamaları ölçeğinin türkçeye uyarlama çalışması. Eğitim ve Bilim, 35(158), 143-157.
Yeşiltaş, M., Kanten, P., & Sormaz, Ü. (2013). Otantik liderlik tarzının prososyal hizmet davranışları üzerindeki etkisi: Konaklama ışletmelerine yönelik bir uygulama. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 42(2), 333-350.
Yeşilyurt, P. (2007). Türk ve İtalyan yöneticilerinin liderlik tarzları: Türkiye'de faaliyet gösteren türk-italyan ortak girişimlerinde bir uygulama. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Adana.
Yıldız, O., Dağdeviren, M., & Çetinyokuş, T. (2008). İşgören performansının değerlendirilmesi için bir karar destek sistemi ve uygulaması. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 23(1), 239-248.
Zheng, X., Yin, H., & Wang, M. (2018). Leading with teachers’ emotional labour: Relationships between leadership practices, emotional labour strategies and efficacy in China. Teachers and Teaching: Theory and Practice, 24(8), 965-979. doi:10.1080/13540602.2018.1508432

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Eşe Öner Şeker
0000-0003-3014-3259
Türkiye

Ozan Büyükyılmaz ^*
0000-0001-5499-1485
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

20 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

30 Nisan 2021

Kabul Tarihi

2 Ekim 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 13 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.930499

IZ

https://izlik.org/JA34ZG59MJ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Öner Şeker, E., & Büyükyılmaz, O. (2021). KOBİ Yöneticilerinin Liderlik Özelliklerinin Çalışan Performansına ve İşten Ayrılma Niyetine Etkisi. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(4), 1-14. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.930499

Cited By

The Effect of Ethical and Altruistic Leadership Behaviors on Job Performance and Turnover Intention: The Case of a Public Hospital

Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi

https://doi.org/10.33712/mana.1494464

KOBİ Yöneticilerinin Liderlik Özelliklerinin Çalışan Performansına ve İşten Ayrılma Niyetine Etkisi

KOBİ Yöneticilerinin Liderlik Özelliklerinin Çalışan Performansına ve İşten Ayrılma Niyetine Etkisi

Öz

Anahtar Kelimeler

The Impact of SME Managers' Leadership Characteristics on Employee Performance and Turnover Intention

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

The Effect of Ethical and Altruistic Leadership Behaviors on Job Performance and Turnover Intention: The Case of a Public Hospital