Mahallenin "Annesi" ve Yerel Temsilin Öznesi Olarak Kadın Muhtarlar

Damla Yozgat; Refik Yaslikaya

doi:10.52791/aksarayiibd.1937522

TR EN

Mahallenin "Annesi" ve Yerel Temsilin Öznesi Olarak Kadın Muhtarlar

Öz

Bu çalışma, kadın muhtarların mahalle yönetimindeki özgül deneyimlerini ve yerel siyasete kattıkları dönüştürücü etkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle desenlenen çalışmada, Ankara ve Kırıkkale'de görev yapan 8 kadın mahalle muhtarıyla derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları; kadın muhtarların adaylık sürecinde toplumsal ön yargılarla mücadele ettiğini, ancak hemcinslerinin desteğiyle bu engelleri aştığını göstermektedir. Görev sürecinde ise muhtarlık ofislerinin, sadece resmi evrak işlemlerinin yapıldığı yerler olmaktan çıkarak kadın dayanışmasının yaşatıldığı güvenli alanlara dönüştüğü tespit edilmiştir. Kadın muhtarlar, klasik altyapı hizmetlerinden ziyade sosyal yardımlaşma, güvenlik ve mahallelinin özel sorunlarına şefkat odaklı bir öncelik vermekte; bürokraside kadın olmanın avantajlarını kullanarak iş süreçlerini hızlandırmaktadır. Ayrıca, aile desteğiyle iş-yaşam dengesini kuran muhtarların, bu görevi siyasi bir "okul" olarak değerlendirdiği ve elde ettikleri öz güvenle mahalledeki diğer kadınlar ile çocuklar için ilham verici birer rol model haline geldikleri sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Female Mukhtars: The "Mother" of the Neighborhood and the Subjectivity of Local Representation

Öz

This study aims to examine the specific experiences of female mukhtars in neighborhood administration and the transformative impact they bring to local politics. Designed with a qualitative research method, the study involves in-depth interviews with 8 female neighborhood mukhtars serving in Ankara and Kırıkkale. Research findings indicate that female mukhtars struggle with social prejudices during the candidacy process but overcome these obstacles with the support of their female peers. During their tenure, it was determined that mukhtar offices transformed from being merely places for official paperwork into safe spaces where female solidarity is sustained. Rather than classic infrastructure services, female mukhtars give compassion-oriented priority to social assistance, security, and the private problems of neighborhood residents; they accelerate bureaucratic processes by utilizing the advantages of being a woman. Furthermore, it was concluded that the mukhtars, who establish a work-life balance through family support, view this duty as a political "school" and become inspiring role models for other women and children in the neighborhood with their gained self-confidence.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akgül, F. İ. (2022). Türkiye’de kadın muhtar olmak: İzmir ve Gaziantep örneği. İçinde Ş. Karabulut (Ed.), Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Konularının Akademik Yansımaları (ss. 69-85). Ekin.
Akyıldız, A. (2006). Türkiye’de muhtarlık teşkilatının kuruluşu ve gelişimine genel bir bakış. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, (14), 11-30.
Arıkboğa, E. (2000). Boşluk doldurucu ve aracı kurum: Mahalle muhtarlığı. İçinde Yerel Yönetimler Sempozyumu Bildirileri (ss. 167-176). TODAİE YYAEM.
Atay, S. (2025). Bakım etiği tartışmaları ışığında kadınların kentsel siyasete katılımı: Bandırma’da mahalle muhtarı kadınlar. Kent Akademisi, 18(4), 2119-2141. https://doi.org/10.35674/kent.1586521
Cangöz, Z., & Sezgin, S. (2025). Yerel siyasette kadın muhtarlar: Kırklareli örneği. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(1), 86-115. https://doi.org/10.53306/klujfeas.1607610
Con Wright, G., & Çelik, K. (2022). Farklı sosyal kırılganlık düzeyine sahip mahalle muhtarlarının gözünden covid 19 salgın deneyimi: İstanbul ili örneği. Çalışma ve Toplum, 1(72), 239-266. https://doi.org/10.54752/ct.1060807
Çadırcı, M. (1970). Türkiye’de muhtarlık teşkilatının kurulması üzerine bir inceleme. Belleten, 34(135), 409-420.
Çelikel, E. C. (2020). The relationship between representation, gender and social capital: Case of female muhtars in Ankara [Yüksek lisans Tezi]. Ortadoğu Teknik Üniversitesi.

Erdagöz, Ö. (2012). Mahalle yönetimi ve geleceği̇. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, (1), 59-101.
Güneş, G. (2010). Türk kadınının muhtarlık ve köy ihtiyar heyetlerine seçme ve seçilme hakkını kazanması ve Türkiye’nin ilk kadın muhtarı Gül Esin (Hanım). Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 9(20-21), 171-190.
Karadeniz, Y. (2025). Kadınların yönetişime katılımında muhtarlık kurumu: Nitel bir araştırma. KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi, 11(2), 429-458. https://doi.org/10.21798/kadem.2025.189
Kaşıkırık, A. (2022). Rol model kadınlar: Doğu ve güneydoğu Anadolu’da muhtar kadınlar. International EUropean Journal of Managerial Research, 6(10), 149-164.
Kaşıkırık, A., & Dokuzcan, H. (2022). Kadınların yerel yönetimlere giriş kapısı “muhtarlık” kurumu: Bir kapı’da sen aç kampanyası örneği̇. Kent ve Çevre Araştırmaları Dergisi, 4(1), 4-16. https://doi.org/10.48118/yykentcevre.1053611
Köklü, T. E., & Gül, H. (2017). Türkiye’de mahalle muhtarlığının dönüşümü ve yeni̇ muhtarlık algısı. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (KAYFOR 14 Özel Sayısı), 719-733.
Orhan, G., Palaz, S., & Altan, E. (2018). Yerel siyasete kadınların aktif katılımının koşulları: Kadın muhtarlar akademisi̇ katılımcıları çalışması. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 1(1), 16-39.
Süme, M. (2022). Osmanlı devleti’nde taşrada muhtarlık teşkilatının kuruluşu: Bolu örneği̇. Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 8(14), 93-108. https://doi.org/10.31765/karen.1013876
Şahyar Akdemir, D., & Cengiz, A. (2022). Katılım perspektifiyle kadın muhtarların meslek ve rol algılarına i̇lişkin keşifsel bir çalışma. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, (81), 421-449. https://doi.org/10.26650/jspc.2021.81.871612
Tosun, A. (2024). Yerel seçimlerde kadın temsilci sorunsalı: 2019 ve 2024 yerel seçimlerinin karşılaştırılması. Tarsus Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(2), 149-169. https://doi.org/10.56400/tarsusiibfdergisi.1556568
Yıldırım, S., Ucaray-Mangitli, B., & Tas, H. (2018). Intimate politics: Strategies and practices of female mukhtars in Turkey. British Journal of Middle Eastern Studies, 45(5), 661-677. https://doi.org/10.1080/13530194.2017.1320976
Yıldız, M. (2013). Türk kadınına muhtar olma hakkı tanınması. Takvim-i Vekayi, 1(1), 1-6.
Yüce Tar, Y. (2016). “Partisiz siyaset: Muhtarlık”; kadınların siyaseti için bir imkan mı Samsun ili kadın muhtarları ve kadın muhtar adayları. Journal of International Social Research, 9(42), 1173-1184. https://doi.org/10.17719/jisr.20164216226

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kamu Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Damla Yozgat
0009-0002-2372-5402
Türkiye

Refik Yaslikaya ^*
0000-0002-4419-2388
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

24 Nisan 2026

Kabul Tarihi

18 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 18 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1937522

IZ

https://izlik.org/JA62TU29NH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yozgat, D., & Yaslikaya, R. (2026). Mahallenin "Annesi" ve Yerel Temsilin Öznesi Olarak Kadın Muhtarlar. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(2), 167-186. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1937522

AMA

1.Yozgat D, Yaslikaya R. Mahallenin "Annesi" ve Yerel Temsilin Öznesi Olarak Kadın Muhtarlar. ASÜ İİBF Dergisi. 2026;18(2):167-186. doi:10.52791/aksarayiibd.1937522

Chicago

Yozgat, Damla, ve Refik Yaslikaya. 2026. “Mahallenin ‘Annesi’ ve Yerel Temsilin Öznesi Olarak Kadın Muhtarlar”. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 18 (2): 167-86. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1937522.

EndNote

Yozgat D, Yaslikaya R (01 Haziran 2026) Mahallenin "Annesi" ve Yerel Temsilin Öznesi Olarak Kadın Muhtarlar. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 18 2 167–186.

IEEE

[1]D. Yozgat ve R. Yaslikaya, “Mahallenin ‘Annesi’ ve Yerel Temsilin Öznesi Olarak Kadın Muhtarlar”, ASÜ İİBF Dergisi, c. 18, sy 2, ss. 167–186, Haz. 2026, doi: 10.52791/aksarayiibd.1937522.

ISNAD

Yozgat, Damla - Yaslikaya, Refik. “Mahallenin ‘Annesi’ ve Yerel Temsilin Öznesi Olarak Kadın Muhtarlar”. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 18/2 (01 Haziran 2026): 167-186. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1937522.

JAMA

1.Yozgat D, Yaslikaya R. Mahallenin "Annesi" ve Yerel Temsilin Öznesi Olarak Kadın Muhtarlar. ASÜ İİBF Dergisi. 2026;18:167–186.

MLA

Yozgat, Damla, ve Refik Yaslikaya. “Mahallenin ‘Annesi’ ve Yerel Temsilin Öznesi Olarak Kadın Muhtarlar”. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 18, sy 2, Haziran 2026, ss. 167-86, doi:10.52791/aksarayiibd.1937522.

Vancouver

1.Damla Yozgat, Refik Yaslikaya. Mahallenin "Annesi" ve Yerel Temsilin Öznesi Olarak Kadın Muhtarlar. ASÜ İİBF Dergisi. 01 Haziran 2026;18(2):167-86. doi:10.52791/aksarayiibd.1937522