Sosyal Medya Bağımlılığı ve Mutluluk Arasındaki İlişkide Yalnızlığın Aracılık Rolü: Lise Öğrencileri Örneği

Haydar Kerem Hoşgör; Çağıl Söyler

doi:10.52791/aksarayiibd.1857204

TR EN

Sosyal Medya Bağımlılığı ve Mutluluk Arasındaki İlişkide Yalnızlığın Aracılık Rolü: Lise Öğrencileri Örneği

Öz

Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ile mutluluk arasındaki ilişkide yalnızlığın aracılık rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemini, Türkiye’nin Ege Bölgesi’nde öğrenim gören ve en az bir yıldır aktif sosyal medya kullanan 227 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler SPSS 26 ve Jamovi 2.6.23 programlarıyla analiz edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi ve aracılık modelinden faydalanılmıştır. Bulgular, sosyal medya bağımlılığı ile yalnızlık arasında pozitif (r = 0,29, p < 0,001), mutluluk arasında ise negatif (r = –0,25, p < 0,001) yönde ilişkiler olduğunu göstermiştir. Yalnızlık ile mutluluk arasında negatif yönde bir ilişki belirlenmiştir (r = –0,35, p < 0,001). Aracılık analizinde, sosyal medya bağımlılığının mutluluk üzerindeki doğrudan etkisi anlamlı bulunmuştur (β = –0,162, p = 0.017). Yalnızlık üzerinden dolaylı etkinin de anlamlı olduğu saptanmıştır (β = –0,090, p < 0,001). Toplam etkinin %35,7’sinin dolaylı, %64,3’ünün doğrudan etkiden oluşması, yalnızlığın kısmi aracılık rolü üstlendiğini göstermektedir. Elde edilen bulgular, sosyal medya bağımlılığı arttıkça mutluluk düzeylerinin doğrudan ve yalnızlık aracılığıyla dolaylı olarak azaldığını işaret etmektedir. Bu durum, sosyal medya bağımlılığıyla ilişkili mutluluk kaybının önlenmesinde yalnızlığın kritik bir mekanizma olarak ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

...

Proje Numarası

...

Etik Beyan

Bu çalışma, Uşak Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu tarafından etik açıdan onaylanmıştır (Tarih: 17.06.2025; Sayı: 2025-195).

Teşekkür

Çalışmaya gönüllü olarak katılan ve alandaki bilgi birikiminin artmasına destek veren tüm lise öğrencilerine teşekkür ederiz.

Mediating Role of Loneliness in the Relationship Between Social Media Addiction and Happiness: The Case of High School Students

Öz

The aim of this study is to examine the mediating role of loneliness in the relationship between social media addiction and happiness among high school students. The sample consists of 227 high school students studying in the Aegean Region of Türkiye who have been active social media users for at least one year. Data were analyzed using SPSS 26 and Jamovi 2.6.23, and descriptive statistics, correlations, and the mediation model were evaluated. The findings showed a positive relationship between social media addiction and loneliness (r = 0.29, p < .001), and a negative relationship with happiness (r = –0.25, p < .001). Additionally, loneliness and happiness were found to be negatively and moderately correlated (r = –0.35, p < .001). Mediation analysis revealed a significant direct effect of social media addiction on happiness (β = –0.162, p = 0.017), as well as a significant indirect effect through loneliness (β = –0.090, p < .001). The fact that 35.7% of the total effect is indirect and 64.3% is direct indicates a partial mediating role of loneliness. Overall, the results demonstrate that as social media addiction increases, happiness decreases both directly and indirectly through loneliness.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

...

Proje Numarası

...

Etik Beyan

This study has been ethically approved by the Uşak University Social and Human Sciences Scientific Research and Publication Ethics Board (Date: 17.06.2025; Number: 2025-195).

Teşekkür

We would like to thank all the high school students who volunteered to participate in the study and helped increase the knowledge base in this field.

Kaynakça

Aldemir, A. (2026). Üniversite Öğrencilerinde sosyal medya ve yaşam doyumu: Yalnızlığın aracı rolü. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(1), 1-16. https://doi.org/10.29299/kefad.1649231 Al-Samarraie, H., Bello, K. A., Alzahrani, A. I., Smith, A. P., & Emele, C. (2022). Young users' social media addiction: Causes, consequences and preventions. Information Technology & People, 35(7), 2314-2343. https://doi.org/10.1108/ITP-11-2020-0753
Balcı, Ş., Pınarbaşı, T. E., & Astam, F. K. (2024). Üniversite gençliğinin TikTok kullanımı: duygusal ve sosyal yalnızlık ile TikTok bağımlılığı arasındaki ilişki. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, (45), 100-121. https://doi.org/10.17829/turcom.1373818
Błachnio, A., Przepiórka, A., & Pantic, I. (2016). Internet use, Facebook intrusion, and depression: Results of a cross-sectional study. European Psychiatry, 41, 1–5. https://doi.org/10.1016/j.eurpsy.2016.08.012 Brailovskaia, J., & Margraf, J. (2017). Facebook addiction disorder (FAD) among German students—A longitudinal approach. PLOS ONE, 12(12), e0189719. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0189719
Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri (2. baskı). Pegem Akademi.
Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2002). Research methods in education. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203224342
Çavuş, S. (2022). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanımları üzerine bir alan araştırması: Aksaray Üniversitesi örneği. İNİF E- Dergi, 7(2), 9-25. https://doi.org/10.33907/turkjes.793436
Çömlekçi, M. F., & Başol, O. (2019). Gençlerin sosyal medya kullanım amaçları ile sosyal medya bağımlılığı ilişkisinin incelenmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(4), 173-188. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.525652
Doğan, T., & A. Çötok, N. (2011). Oxford Mutluluk Ölçeği kısa formunun Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4 (36), 165-172.

Ektiricioğlu, C., Arslantaş, H., & Yüksel, R. (2020). Ergenlerde çağın hastalığı: Teknoloji bağımlılığı. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 29(1), 51-64. https://doi.org/10.17827/aktd.498947
Erdemir, N. & Ayas, T. (2023). Ortaokul öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı, yalnızlık ve iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(4), 708-721. https://doi.org/10.17556/erziefd.1231203
Gezgin, D. M., Hamutoglu, N. B., Gemikonakli, O., & Raman, İ. (2017). Social networks users: Fear of missing out in preservice teachers. Journal of Education and Practice, 8(17), 156-168.
Gökbulut, B., & Bilen, H. (2024). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı ile depresyon, anksiyete ve stres arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 14(1), 66-75. https://doi.org/10.5961/higheredusci.1326038
Gürbüz, S., & Şahin, F. (2016). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Felsefe, yöntem, analiz. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis. New Jersey: Pearson Education.
Hays, R. D., & DiMatteo, M. R. (1987). A short-form measures of loneliness. Journal of Personality Assessment, 51(1), 69-81.
Hills, P., & Argyle, M. (2002). The Oxford happiness questionnaire: A compact scale for the measurement of psychological well-being. Personality and Individual Differences, 33, 1073–1082.
Hoşgör, H. K. & Güngördü, H. (2025). The relationship between social media addiction and psychological distress: A meta-analytic study. Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology, 7(3), 226-235. https://doi.org/10.35365/ctjpp.25.3.01
Hoşgör, H. K. (2025). Dijital yerliler için sosyal medya kullanım yorgunluğu ölçeğinin geliştirilmesi. İstanbul Arel Üniversitesi İletişim Çalışmaları Dergisi, (27), 1-25.
Hoşgör, H., Koç Tütüncü, S., Gündüz Hoşgör, D., & Tandoğan, Ö. (2017). Üniversite öğrencileri arasında sosyal medyadaki gelişmeleri kaçırma korkusu yaygınlığının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Journal of Academic Value Studies, 3(17), 213-223.
Kalemkuş, F., & Türel, Y. K. (2022). Ortaokul, lise ve üniversite öğrencilerinin sosyal medya tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Turkish Journal of Educational Studies, 9(1), 101-133.
Karakuş, M., & Tarhan, A. (2023). Yükseköğretim öğrencilerinin sosyal medya kullanımları ve yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişki. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 3(2), 209-232. https://doi.org/10.59534/jcss.1300658
Keles, B., McCrae, N., & Grealish, A. (2020). A systematic review: The influence of social media on depression, anxiety and psychological distress in adolescents. International Journal of Adolescence and Youth, 25(1), 79–93. https://doi.org/10.1080/02673843.2019.1590851
Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. New York: The Guilford Press. Kuss, D. J., & Griffiths, M. D. (2011). Online social networking and addiction—a review of the psychological literature. International Journal of Environmental Research and Public Health, 8(9), 3528-3552. https://doi.org/10.3390/ijerph8093528
Kuss, D. J., & Griffiths, M. D. (2017). Social networking sites and addiction: Ten lessons learned. International Journal of Environmental Research and Public Health, 14(3), 311. https://doi.org/10.3390/ijerph14030311
Meydan, H. & Şeşen, H. (2015). Yapısal eşitlik modellemesi amos uygulamaları. Ankara: Detay Yayıncılık. Nadkarni, A., & Hofmann, S. G. (2012). Why do people use Facebook? Personality and Individual Differences, 52(3), 243-249. https://doi.org/10.1016/j.paid.2011.11.007 Örücü E., Hasırcı I & Kurt P.. (2024). Yalnızlığın sosyal medya bağımlılığı üzerindeki etkisinde yaşam doyumunun aracılık rolü: Meslek yüksekokulu öğrencileri üzerine bir araştırma. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 15(1), 01-18.
Özdemir, A., & Özaydın, H. (2025). Sosyal medya bağımlılığı ve yalnızlık: üniversite öğrencilerine yönelik bir araştırma. Kent Akademisi Dergisi, 355-371. https://doi.org/10.35674/kent.1771752
Özgenel, M., Canpolat, Ö., & Ekşi, H. (2019). Ergenler için sosyal medya bağımlılığı ölçeği (ESMBÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 6(3), 631–664. https://doi.org/10.15805/addicta.2019.6.3.0086
Pittman, M., & Reich, B. (2016). Social media and loneliness: Why an Instagram picture may be worth more than a thousand Twitter words. Computers in Human Behavior, 62, 155–167. https://doi.org/10.1016/j.chb.2016.03.084 Prensky, M. (2001). Digital natives, digital immigrants part 1. On the Horizon, 9(5), 1-6. https://doi.org/10.1108/10748120110424816 Primack, B. A., Shensa, A., Sidani, J. E., Whaite, E. O., Lin, L. Y., Rosen, D., Colditz, J. B., Radovic, A., & Miller, E. (2017). Social media use and perceived social isolation among young adults in the U.S. American Journal of Preventive Medicine, 53(1), 1–8. https://doi.org/10.1016/j.amepre.2017.01.010
Rosen, L. D., Lim, A., Carrier, L. M., & Cheever, N. A. (2014). An empirical examination of the educational impact of text message interruptions during college lectures. Educational Psychology, 34(5), 627–637. https://doi.org/10.1080/01443410.2014.920078 Salari, N., Zarei, H., Hosseinian-Far, A., Rasoulpoor, S., Shohaimi, S., & Mohammadi, M. (2025). The global prevalence of social media addiction among university students: A systematic review and meta-analysis. Journal of Public Health, 33(1), 223-236. https://doi.org/10.1007/s10389-023-02012-1 Saylam, A. İ., & Sapancı, A. (2025). The mediating role of anxiety in the relationship between humor coping and secondary traumatic stress. Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology, 7(1), 13-20. https://doi.org/10.35365/ctjpp.25.1.02
Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H., & Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23-74.
Şenol, Y., & Aydoğan, D. (2025). Yaşam doyumu ve ruhsal iyi oluşu etkileyen faktörler ile sosyal medya bağımlılığı ilişkisinin incelenmesi. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(1), 57-80. https://doi.org/10.54838/bilgisosyal.1651312
Şimşek, A., Elçiyar, K., & Kızılhan, T. (2019). A comparative study on social media addiction of high school and university students. Contemporary Educational Technology, 10(2), 106-119. https://doi.org/10.30935/cet.554452 Tabachnick, B. G., Fidell, L. S., & Ullman, J. B. (2007). Using multivariate statistics. Boston, MA: Pearson.
The jamovi project (2023). Jamovi. (Version 2.6.23) [Bilgisayar programı], https://www.jamovi.org. We Are Social (2025). Global social media statistics. https://datareportal.com/social-media-users, Erişim Tarihi: 25.11.2025
Woods, H. C., & Scott, H. (2016). #Sleepyteens: Social media use and adolescent sleep patterns. Journal of Adolescence, 51, 36–41. https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2016.05.008
Yıldız, M. A., & Duy, B. (2014). Adaptation of the short-form of the UCLA loneliness scale (ULS-8) to Turkish for the adolescents. Düşünen Adam: Journal of Psychiatry & Neurological Sciences, 27(3): 194-203. https://doi.org/10.5350/DAJPN2014270302

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kamu Yönetimi, Politika ve Yönetim (Diğer), İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Haydar Kerem Hoşgör ^*
0000-0002-1174-1184
Türkiye

Çağıl Söyler
0009-0001-7487-5251
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

6 Ocak 2026

Kabul Tarihi

29 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 18 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1857204

IZ

https://izlik.org/JA89SR97RZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Hoşgör, H. K., & Söyler, Ç. (2026). Sosyal Medya Bağımlılığı ve Mutluluk Arasındaki İlişkide Yalnızlığın Aracılık Rolü: Lise Öğrencileri Örneği. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(2), 155-166. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1857204

AMA

1.Hoşgör HK, Söyler Ç. Sosyal Medya Bağımlılığı ve Mutluluk Arasındaki İlişkide Yalnızlığın Aracılık Rolü: Lise Öğrencileri Örneği. ASÜ İİBF Dergisi. 2026;18(2):155-166. doi:10.52791/aksarayiibd.1857204

Chicago

Hoşgör, Haydar Kerem, ve Çağıl Söyler. 2026. “Sosyal Medya Bağımlılığı ve Mutluluk Arasındaki İlişkide Yalnızlığın Aracılık Rolü: Lise Öğrencileri Örneği”. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 18 (2): 155-66. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1857204.

EndNote

Hoşgör HK, Söyler Ç (01 Haziran 2026) Sosyal Medya Bağımlılığı ve Mutluluk Arasındaki İlişkide Yalnızlığın Aracılık Rolü: Lise Öğrencileri Örneği. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 18 2 155–166.

IEEE

[1]H. K. Hoşgör ve Ç. Söyler, “Sosyal Medya Bağımlılığı ve Mutluluk Arasındaki İlişkide Yalnızlığın Aracılık Rolü: Lise Öğrencileri Örneği”, ASÜ İİBF Dergisi, c. 18, sy 2, ss. 155–166, Haz. 2026, doi: 10.52791/aksarayiibd.1857204.

ISNAD

Hoşgör, Haydar Kerem - Söyler, Çağıl. “Sosyal Medya Bağımlılığı ve Mutluluk Arasındaki İlişkide Yalnızlığın Aracılık Rolü: Lise Öğrencileri Örneği”. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 18/2 (01 Haziran 2026): 155-166. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1857204.

JAMA

1.Hoşgör HK, Söyler Ç. Sosyal Medya Bağımlılığı ve Mutluluk Arasındaki İlişkide Yalnızlığın Aracılık Rolü: Lise Öğrencileri Örneği. ASÜ İİBF Dergisi. 2026;18:155–166.

MLA

Hoşgör, Haydar Kerem, ve Çağıl Söyler. “Sosyal Medya Bağımlılığı ve Mutluluk Arasındaki İlişkide Yalnızlığın Aracılık Rolü: Lise Öğrencileri Örneği”. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 18, sy 2, Haziran 2026, ss. 155-66, doi:10.52791/aksarayiibd.1857204.

Vancouver

1.Haydar Kerem Hoşgör, Çağıl Söyler. Sosyal Medya Bağımlılığı ve Mutluluk Arasındaki İlişkide Yalnızlığın Aracılık Rolü: Lise Öğrencileri Örneği. ASÜ İİBF Dergisi. 01 Haziran 2026;18(2):155-66. doi:10.52791/aksarayiibd.1857204