Belediye Meclislerinde Kadın Üyeler: 2014 Yerel Seçimlerinde Yükselişin ve Değişimin İzini Sürmek

In Turkey, there are various difficulties in the participation of women in political life. The ratio of female members in municipal councils has increased to 10.6% in the 2014 local elections. However, this ratio indicating an overall average for municipalities with different features is deceptive. In the detailed analysis on the elections of 2004 and 2009, it is seen that there is a strong correlation between the population size of the municipality and female member rate. This is closely related to the role of women in social life.

In this paper, the percentage of municipal council seats held by women in the 2014 local elections will be analyzed in detail according to population size, geographical region, political party affiliation and so on, using the data that TUIK has published. 2014 data will be compared with 2004 and 2009 data, and the increase in the rate of female members will be compared in the context of population groups. Thus, it will be shown that the various initiatives related to female members in recent years are more effective in what kind of municipalities and on the other hand, in what kind of municipalities they cannot be very effective.

In addition, legal arrangement of Law No. 6360 was made in 2012. There are some important consequences of this regulation in the context of local elections and representation. Firstly, electoral districts in 30 provinces are expanded. In other words, small (belde) municipalities and villages are integrated into district municipalities and electoral areas of district municipalities are expanded. It is necessary to investigate the effect of this expansion on female members. Secondly, all small municipalities are abolished in 30 provinces, and small municipalities with population less than 2000 are abolished in the rest 51 provinces. This situation has led to a significant decrease in the number of municipalities with small population. It will be interesting to examine what the effect of this change on the rate of female members is. 

Türkiye’de kadınların siyasal yaşama katılımında çeşitli zorluklar söz konusudur. 2014 yerel seçimlerinde, belediye meclislerindeki kadın üye oranı % 10,6 düzeyine yükselmiştir. Ancak farklı nitelikteki belediyelere dair genel bir ortalamayı gösteren bu oran yanıltıcıdır. Gerek 2004 gerekse 2009 seçimleri üzerine yapılan ayrıntılı analizlerde, belediyenin nüfus büyüklüğü ile kadın üye oranı arasında güçlü bir korelasyonun olduğu görülmüştür. Bu durum kadının toplumsal hayattaki rolüyle yakından ilişkilidir. 

Bu bildiride, TUİK’in yayınlamış olduğu veriler kullanılarak, 2014 yerel seçimlerinde belediye meclislerindeki kadın üye oranı, nüfus büyüklüğü, coğrafi bölge, siyasi parti mensubiyeti vb. açılardan ayrıntılı olarak analiz edilecektir. 2014 verileri, 2004 ve 2009 verileri ile karşılaştırılacak ve nüfus grupları bağlamında kadın üye oranındaki artış ortaya konulacaktır. Böylece son yıllarda kadın üyelerle ilgili çeşitli girişimlerin, hangi tür belediyelerde daha etkili olduğu, buna karşılık hangi tür belediyelerde pek etkili olamadığı gösterilecektir.

Diğer taraftan 2012 yılında 6360 sayılı yasal düzenleme yapılmıştır. Bu düzenlemenin, yerel seçimler ve temsil bağlamında birkaç önemli sonucu bulunmaktadır. Birincisi, 30 ilde seçim bölgeleri genişlemiştir. Diğer bir ifadeyle köy ve beldeler, ilçe belediyeleri içine katılmış ve ilçe belediyelerinin seçim bölgesi genişlemiştir. Bu genişlemenin, kadın üyelere etkisini araştırmak gerekir. İkincisi, 30 ilde belde belediyelerinin tamamı kaldırılmış, geri kalan 51 ilde ise nüfusu 2 binin altına düşen belde belediyeleri kaldırılmıştır. Bu durum küçük nüfuslu belediye sayısında önemli bir azalmaya yol açmıştır. Bu değişikliğin, kadın üye oranı üzerindeki etkisinin ne olduğunu incelemek ilginç olacaktır.