Research Article

TÜRKİYE’DE 1990–2024 DÖNEMİ PARA POLİTİKASI UYGULAMALARININ ULUSLARARASI REZERVLERE ETKİSİ

Volume: 18 Number: 1 March 26, 2026
TR EN

TÜRKİYE’DE 1990–2024 DÖNEMİ PARA POLİTİKASI UYGULAMALARININ ULUSLARARASI REZERVLERE ETKİSİ

Öz

Bu çalışmada, Türkiye’de para politikalarının uluslararası rezervler üzerindeki etkileri 1990–2024 dönemi için ampirik olarak analiz edilmektedir. Yapısal kırılmaların ani değil, yumuşak geçişler şeklinde ortaya çıkabileceği varsayımından hareketle Fourier yaklaşımı benimsenmiştir. Bu çerçevede, Fourier ADF, Fourier GLS ve Fourier KPSS birim kök testleri uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişki, yapısal kırılmaları içsel olarak dikkate alan Fourier ARDL sınır testi ile araştırılmış ve para politikası göstergeleri ile uluslararası rezervler arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisinin varlığı ortaya konulmuştur. Uzun dönem katsayı tahmin sonuçlarına göre, incelenen dönem zarfında Türkiye’de ekonomik büyüme performansı kısa vadeli krediler tarafından belirlenmektedir. Buna karşılık, politika faizi ve para arzı gibi geleneksel para politikası araçlarının rezervler üzerinde uzun dönemde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Hata düzeltme modeli sonuçları, kısa dönemde politika faizi ve kredi hacminin rezervler üzerinde güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı etkiler yarattığını, ancak bu etkilerin kalıcı olmadığını göstermektedir. Elde edilen bulgular, Türkiye’de para politikası–rezerv ilişkisinin doğrusal olmayan ve zamanla değişen bir yapıya sahip olduğunu göstermekte; rezerv yönetiminin kısa vadeli faiz kararlarından ziyade kredi politikaları, büyüme dinamikleri ve makro ihtiyati araçlarla birlikte ele alınması gerektiğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Ethical Statement

Within the scope of this study, no application, experimental intervention or survey study requiring ethics committee approval or participant consent was conducted. The study was conducted entirely through secondary data analysis, literature review and open access data sources. All stages of the study were conducted in accordance with the principles of scientific research and publication ethics.

References

  1. Aizenman, J., & Lee, J. (2007). International reserves: Precautionary versus mercantilist views: Theory and evidence. Open Economies Review, 18(2), 191–214. https://doi.org/10.1007/s11079-007-9030-z
  2. Akardeniz, E. (2025). The Relationship Between Central Bank Reserves and Policy Interest Rates: Evidence from Newly Industrialized Countries. Ekonomi ve Finansal Araştırmalar Dergisi, 7(2), 123–146. https://doi.org/10.56668/jefr.1786760
  3. Akyüz, Y., & Boratav, K. (2003). The making of the Turkish financial crisis. World Development, 31(9), 1549–1566. https://doi.org/10.1016/S0305-750X(03)00108-6
  4. Becker, R., Enders, W., & Lee, J. (2006). A stationary test in the presence of an unknown number of smooth breaks. Journal of Time Series Analysis, 27(3), 381–409. https://doi.org/10.1111/j.1467-9892.2006.00478.x Boratav, K. (2003). Türkiye iktisat tarihi: 1908–2002. İmge Kitabevi.
  5. Edwards, S. (1983). The demand for international reserves and exchange rate adjustments: the case of LDCs, 1964-1972. Economica, 50(199), 269–280. https://doi.org/10.2307/2553969
  6. Enders, W., & Lee, J. (2012). A unit root test using a Fourier series to approximate smooth breaks. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 74(4), 574–599. https://doi.org/10.1111/j.1468-0084.2011.00662.x
  7. Flood, R. P., & Marion, N. P. (2002, April). Holding international reserves in an era of high capital mobility (IMF Working Paper No. 02/62). International Monetary Fund. https://ssrn.com/abstract=879548
  8. Frenkel, J. A., & Jovanovic, B. (1981). Optimal international reserves. The Economic Journal, 91(362), 507–514. https://doi.org/10.2307/2232599

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Macroeconomics (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 26, 2026

Submission Date

December 31, 2025

Acceptance Date

March 15, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 18 Number: 1

APA
Akardeniz, E. (2026). TÜRKİYE’DE 1990–2024 DÖNEMİ PARA POLİTİKASI UYGULAMALARININ ULUSLARARASI REZERVLERE ETKİSİ. Aksaray Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(1), 105-120. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1852313