Süpermarketlerdeki Satış Teşvik Uygulamalarının Tüketici Davranışlarına Etkisi: Adıyaman İli Örneği

Ramazan Aslan; Nursel Karataş

doi:10.52791/aksarayiibd.1736038

TR EN

Süpermarketlerdeki Satış Teşvik Uygulamalarının Tüketici Davranışlarına Etkisi: Adıyaman İli Örneği

Abstract

Satış teşviki, pazarlama alanında sıkça incelenen ve bilimsel araştırmalara konu olan önemli kavramlardan biridir. Artan rekabet ortamıyla beraber pazarlamacıların sık sık başvurdukları satış teşvik uygulamaları hem pazarlamacılar açısından hem de tüketiciler açısından bir takım avantaj ve dezavantajları da beraberinde getirmektedir. Bu araştırma, pazarlamacıların, tüketicilerin satış teşvik uygulamalarına karşı geliştirdikleri davranışsal tepkilerin ortaya konulup kullanacakları satış teşvik uygulamalarının etkinliğini arttırmak için geliştirecekleri stratejilere katkıda bulunmak açısından önem kazanmaktadır. Süpermarketlerde uygulanan fiyat indirimi, armağan dağıtımı ve avantajlı paket uygulamalarının hangilerinin tüketicilerin davranışlarında etkili olduğu ve bu uygulamaların katılımcıların davranışsal tepkilerindeki etkisini belirlenmesi amacıyla Adıyaman il merkezinde süpermarketlerden alışveriş yapan tüketiciler üzerinde bir anket çalışması yapılmıştır. Araştırma tanımlayıcı ve ilişkisel türdedir ve kolayda örneklem yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen verilerle çok değişkenli istatistiksel analizler yapılmış ve yapılan çalışma sonucunda başta fiyat indirimi olmak üzere her üç teşvikin de özellikle satın alma hızını arttırmada başarılı olduğu sonucuna varılmıştır.

Keywords

References

Akçi, Y. (2014). Tüketici davranışları. M. Paksoy ve M. Kara (Ed.), Satın alma karar süreci modeli içinde (ss. 47–63). İstanbul: Lisans Yayıncılık.
Akın, Ö. (2007). Üniversite öğrencilerinin süpermarketlerde uygulanan satış tutundurma etkinliklerine karşı davranışsal tepkilerine yönelik bir araştırma. [Yüksek Lisans tezi, Anadolu Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
Alvarez, B. A., & Vázquez Casielles, R. (2005). Consumer evaluations of sales promotion: The effect on brand choice. European Journal of Marketing, 39(1/2), 54–70. https://doi.org/10.1108/03090560510572016
Argan, M. (2019). Tüketici davranışları. Emre Ozan Aksöz (Ed.), Tüketici davranışı kavramı ve disiplinlerarası yaklaşım içinde (2-30). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
A101. (2023, 08 Eylül). Hakkımızda. A101. https://www.a101.com.tr/hakkimizda
Berman, B. & Evans, J. R. (2001). Retail management a strategic approach. Prentice Hall.
Birleşik Mağazalar A.Ş. (2023, 09 Eylül). Hakkımızda. BİM. https://www.bim.com.tr/Categories/108/hakkimizda.aspx
Bozacı, İ., Karakaya, E. & Güler, Y. B. (2017). Pazarlama'da ilkeler (Örnekler ve yönetsel yaklaşım). Beta Yayınları.

Böge, E. (1992). Pazarlama. Mithat Üner (Ed.), Tüketici davranışı ve karar verme içinde (16-47). Ankara: Gazi Yayınları.
Büyükdağ, N., Soysal, A. N. & Kitapcı, O. (2020). The effect of specific discount pattern in terms of price promotions on perceived price attractiveness and purchase intention: An experimental research. Journal of Retailing and Consumer Services, 55, 102112. doi:10.1016/j.jretconser.2020.102112
Çelik, Ç. (2021). Alışveriş merkezlerinde uygulanan satış tutundurma faaliyetlerinin tüketici satın alma niyetine etkisi: İzmir ili örneği. [Yüksek Lisans tezi, Hacı Bayram Veli Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
Demirel, D. (2006). Tüketici davranışları açısından satış promosyonlarının tüketicilerin marka tercihi üzerindeki etkileri ve kozmetik sektöründe bir uygulama. [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=207607
Erbaşlar, G. (2014). Pazarlama yönetimi. Nobel Yayıncılık.
Göksel, A. B. & Baytekin, E. P. (2007). Temel pazarlama bilgileri. Ege Üniversitesi Basımevi.
Grewal, D., Krishnan, R., Baker, J., & Borin, N. A. (1998). The effect of store name, brand name and price discounts on consumers’ evaluations and purchase intentions. Journal of Retailing, 74(3), 331–352. https://doi.org/10.1016/S0022-4359(99)80099-2
Gülçubuk, Y.D. (2007). Tüketicilere yönelik satış geliştirmenin artan önemi, uygulanabilirliği ve izlenecek stratejilerin işletmeler açısından değerlendirilmesi. Ege Akademik Bakış Dergisi, 7(1), 55-77.
Hardesty, D. M., & Bearden, W. O. (2003). Consumer evaluations of different promotion types and price presentations: The moderating role of promotional benefit level. Journal of Retailing, 79(1), 17–25. https://doi.org/10.1016/S0022-4359(03)00004-6sciencedirect.com+11
Hatipoğlu, S. (2021). Online alışverişte hedonik motivasyon, satış promosyonları, web sitesi kalitesi ve durumsal faktörlerin anlık satın alma davranışına etkisi. [Yüksek lisans tezi, Sıtkı Koçman Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. https://acikbilim.yok.gov.tr/bitstream/handle/20.500.12812/310694/yokAcikBilim_10058625.pdf?sequence=-1 Hatiboğlu, Z. (1993). Temel pazarlama. Beta Yayınları.
Huang, X. (2024). Research on consumer behavior theory of green food purchase decision: Process analysis and exploration of influencing factors. Pakistan Journal of Life and Social Sciences, 22(2), 13505–13514. İslamoğlu, A. H. (2003). Tüketici davranışları. Beta Yayınları.
İslamoğlu, A.H. & Altunışık, R. (2017). Tüketici davranışları. Beta Yayınları.
Jashari, F., & Rrustemi, V. (2017). The impact of social media on consumer behavior–case study Kosovo. Journal of Knowledge Management, Economics and Information Technology, 7(1), 1-21.
Jashari, F., & Rrustemi, V. (2025). Understanding the decision-making process in consumer buying behaviour: An insight. Journal of Knowledge Management, Economics and Information Technology, 7(1), 1–21. https://doi.org/10.2139/ssrn.388937561
Kara, M., & Kuru, D. (2013). Satış geliştirme faaliyetlerinin satın alma kararına etkisi: Hizmet sektöründe bir uygulama. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(12), 149–190. https://doi.org/10.14520/adyusbd.310
Koç, E. (2016). Tüketici davranışları ve pazarlama stratejileri. Seçkin Yayınları.
Koç, Ö. (2009). Süpermarketlerde uygulanan tutundurma çabaları ve etkinlik düzeylerinin ölçümüne yönelik bir araştırma. [Yüksek Lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
Kotler, P. (2000). Pazarlama yönetimi (N. Muallimoğlu, Çev.). Beta Yayınları.
Kotler, P. (2011). A'dan Z’ye pazarlama. (A. Kalem Bakkal, Çev.). İstanbul: MediaCat Yayınları.
Kotler, P. & Keller, K.L. (2012). Marketing management. Pearson Education Inc.
Li, Z., & Li, X. (2022). The influence mechanism of free gift promotion on purchase intention of gifts: A moderated mediation model. Frontiers in Psychology, 13, 955819. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.955819
Levy, M. & Weitz, A.B. (2004). Retailing management. McGraw-Hill.
Luca, C. (2025). Consumer behavior and purchasing decisions. ResearchGate. https://www.researchgate.net/publication/389357235
Migros Kurumsal. (2023, 09 Eylül). Migros Kurumsal. https://www.migroskurumsal.com/yatirimci-iliskileri/kurumsal#migros-a-bakis
Mikro Yazılım. (2024, 01 Ocak). Perakende ve perakendecilik nedir? Çeşitleri nelerdir? https://www.mikro.com.tr/perakendecilik-nedir/
Mishra, M., Kushwaha, R., & Gupta, N. (2024). Impact of sales promotion on consumer buying behavior in the apparel industry. Cogent Business & Management, 11(1). https://doi.org/10.1080/23311975.2024.2310552 Mucuk, İ. (2017). Pazarlama ilkeleri. Türkmen Kitabevi.
Nagaraja, R., & Girish, S. (2020). Consumer buying decision process in Indian organized retail industry – Characterization of male and female respondents. International Journal of Management , 11(3), 394–404.
Okumuş, A. (2020). Profosyonel satış yönetimi. http://auzefkitap.istanbul.edu.tr/kitap/isletme_au/profsatisyon.pdf, adresinden 18 Eylül 2023 tarihinde erişilmiştir.
Oluç, M. (2006). Temel pazarlama kavramları. Beta Yayınları.
Orhan, E., & Yıldırım, F. (2022). Özel gün indirimlerinin satış tutundurma ve tüketici satın alma karar sürecine etkisi üzerine bir araştırma. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(43), 96-110. doi: 10.46928/iticusbe.983847
Oyman, M. (2004). Tüketicilerin satış tutundurma etkinliklerine yönelik tutumları ve yarar algılamaları. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 55–75.
Özdemir, Ş. (2019). Tüketici davranışlarının analizi. Ö. Torlak ve M. Özmen (Ed.), Pazarlama ilkeleri içinde (ss. 44–61). Anadolu Üniversitesi Yayınları.
Öztürk, A. (2017). Pazarlama ilkeleri. Gazi Kitabevi.
Öztürk, B.E. (2015). Tüketici davranışları. Ekin Yayınevi.
Öztürk, S.A. (1993). Tüketicilere yönelik satış tutundurma faaliyetleri ve planlama süreci: tüketim malları üreten işletmelerde bir araştırma. [Doktora tezi, Anadolu Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
Pradono, N. S., & Sumastuti, E. (2025). Building brand image through price: An effective strategy to enhance purchasing decisions. EconBank: Journal of Economics and Banking, 7(1), 53–66. https://doi.org/10.35829/econbank.v7i1.492
Pratiwi, E. R., & Ananda, S. T. (2024). Consumer behavior in making purchasing decisions on the on-time guarantee program. International Journal Administration, Business & Organization, 5(5), 24–35. https://doi.org/10.61242/ijabo.24.428
Sarıyer, N. (2017). Pazarlama iletişimi araçları. Eğitim Yayınevi.
Solomon, W.R. (2016). Consumer behavior: Buying, having, and being. Pearson Education.
Stoica, D., Bichescu, C. I., & Stoica, M. (2024). Insights into food buying decision. The Journal of Accounting and Management, 14(2), 72–82. https://doi.org/10.35219/eai15840409423
Stremersch, S., Cabooter, E., & Guitart, I. A. (2025). Customer insights for innovation: A framework and research agenda for marketing. Journal of the Academy of Marketing Science, 53, 29–51. https://doi.org/10.1007/s11747-024-01051-8
Şok Marketler. (2023, 09 Eylül). Tarihçemiz. Kurumsal ŞOK. https://kurumsal.sokmarket.com.tr/tarihcemiz Tek, Ö. B. (1984). Perakende pazarlama yönetimi. Üçel Yayıncılık.
Tığlı, M., & Akyazgan, M. A. (2003). Özellikli (lüks) tüketim ürünlerinde enderlik prensibi ve bir uygulama. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 21–37.
Uraz, Ç. (1978). Temel pazarlama bilgileri. Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Yayını. Varinli, İ. (2006). Perakendeciliğe giriş. Anadolu Üniversitesi Yayını.
Yılmaz, A. (2012). Özel Alışveriş sitelerinde uygulanan satış geliştirme aktivitelerinin tüketicilerin satın alma davranışları üzerine etkileri. [Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
Yükselen, C. (2001). Pazarlama ilkeler-yöntemler. Detay Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Business Administration

Journal Section

Research Article

Authors

Ramazan Aslan ^*
0000-0002-1427-8543
Türkiye

Nursel Karataş
0000-0002-1735-1232
Türkiye

Publication Date

December 30, 2025

Submission Date

July 6, 2025

Acceptance Date

October 14, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 17 Number: 4

DOI

https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1736038

IZ

https://izlik.org/JA87ME45FM

Cite

RIS / Bibtex

APA

Aslan, R., & Karataş, N. (2025). Süpermarketlerdeki Satış Teşvik Uygulamalarının Tüketici Davranışlarına Etkisi: Adıyaman İli Örneği. Aksaray Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(4), 231-246. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1736038

AMA

1.Aslan R, Karataş N. Süpermarketlerdeki Satış Teşvik Uygulamalarının Tüketici Davranışlarına Etkisi: Adıyaman İli Örneği. Journal of ASU FEAS. 2025;17(4):231-246. doi:10.52791/aksarayiibd.1736038

Chicago

Aslan, Ramazan, and Nursel Karataş. 2025. “Süpermarketlerdeki Satış Teşvik Uygulamalarının Tüketici Davranışlarına Etkisi: Adıyaman İli Örneği”. Aksaray Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 17 (4): 231-46. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1736038.

EndNote

Aslan R, Karataş N (December 1, 2025) Süpermarketlerdeki Satış Teşvik Uygulamalarının Tüketici Davranışlarına Etkisi: Adıyaman İli Örneği. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 17 4 231–246.

IEEE

[1]R. Aslan and N. Karataş, “Süpermarketlerdeki Satış Teşvik Uygulamalarının Tüketici Davranışlarına Etkisi: Adıyaman İli Örneği”, Journal of ASU FEAS, vol. 17, no. 4, pp. 231–246, Dec. 2025, doi: 10.52791/aksarayiibd.1736038.

ISNAD

Aslan, Ramazan - Karataş, Nursel. “Süpermarketlerdeki Satış Teşvik Uygulamalarının Tüketici Davranışlarına Etkisi: Adıyaman İli Örneği”. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 17/4 (December 1, 2025): 231-246. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1736038.

JAMA

1.Aslan R, Karataş N. Süpermarketlerdeki Satış Teşvik Uygulamalarının Tüketici Davranışlarına Etkisi: Adıyaman İli Örneği. Journal of ASU FEAS. 2025;17:231–246.

MLA

Aslan, Ramazan, and Nursel Karataş. “Süpermarketlerdeki Satış Teşvik Uygulamalarının Tüketici Davranışlarına Etkisi: Adıyaman İli Örneği”. Aksaray Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 17, no. 4, Dec. 2025, pp. 231-46, doi:10.52791/aksarayiibd.1736038.

Vancouver

1.Ramazan Aslan, Nursel Karataş. Süpermarketlerdeki Satış Teşvik Uygulamalarının Tüketici Davranışlarına Etkisi: Adıyaman İli Örneği. Journal of ASU FEAS. 2025 Dec. 1;17(4):231-46. doi:10.52791/aksarayiibd.1736038

Süpermarketlerdeki Satış Teşvik Uygulamalarının Tüketici Davranışlarına Etkisi: Adıyaman İli Örneği

Abstract

Keywords

The Effects of Sales Promotions on Consumer Behavior: The Case of Adiyaman

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite